در ستایش بدبینی

فرانک نایت از هیچ‌یک از این پرسش‌ها به‌سادگی نمی‌گذشت. نایت با هر فرض تازه چنان برخورد می‌کرد که گویی باید ضرورت آن را از نو اثبات کرد. او در برابر هر فرض اضافی مقاومت می‌کرد و به ما یادآوری می‌کرد که هر فرض، همان‌قدر که کار را برایمان واضح‌تر و ساده‌تر می‌کند، می‌تواند ما را از حقیقت پدیده‌های اقتصادی دور کند. بدبینی نایت عقیم نبود؛ مفروضات را به چالش می‌کشید، مفاهیمی را که علی‌الظاهر بدیهی به نظر می‌رسیدند زیر سوال می‌برد و پرسشگری را تشویق می‌کرد. امروز شاید بیش از بسیاری از مشارکت‌های علمی نایت در تاریخ علم اقتصاد و میراثی که برای شیکاگو به جا گذاشت، بدبینی و پرسشگری وسواس‌گونه او برای ما ارزشمند باشد. امروز مدل‌ها و پیش‌بینی‌ها با اتکای به ابزارهای محاسباتی پیشرفته از دل دانشگاه‌ها، بانک‌های مرکزی و اتاق‌های فکر بیرون می‌آیند و خروجی مدل‌ها به‌سادگی، به‌جای برآوردی مشروط به فروض و محدودیت‌هایشان، به‌عنوان واقعیت پذیرفته می‌شود؛ درحالی‌که بحران‌هایی که مدل‌های متعارف نتوانسته‌اند پیش‌بینی یا حتی به‌درستی توضیح دهند، کم نیستند. در چنین فضایی، بدبینی نایت نه خصلتی شخصی، بلکه فضیلتی روش‌شناختی است؛ پادزهری در برابر اطمینان کاذب. …