فلسفه از همین موقعیتها آغاز میشود و به پرسشهایی درباره انسان و جامعه میرسد. در داوری درباره رفتار مسئولان، انتخاب میان بخشش و مجازات و دفاع از کسی که صدایش شنیده نمیشود نیز همین پرسشها حضور دارند. امروز، پنجشنبه ۱۹ نوامبر برابر با ۲۸ آبان، روز جهانی فلسفه است. این مناسبت در سال ۲۰۰۲ با ابتکار یونسکو آغاز شد و در سال ۲۰۰۵ رسمیت یافت. سومین پنجشنبه نوامبر هر سال به این روز اختصاص دارد تا پیوند فلسفه با مسائل عمومی و ارزش گفتوگو یادآوری شود.
ایرانیهایی که مسیر فلسفه را تغییر دادند
ایران و حوزه تمدنی آن در تاریخ فلسفه سهمی دارند. پس از ورود آثار یونانی به جهان اسلام، دانشورانی به شرح و نقد نوشتههای افلاطون و ارسطو پرداختند. ابونصر فارابی، مشهور به معلم ثانی، از چهرههای برجسته این دوره بود. او درباره جامعه مطلوب، حکومت، اخلاق و جایگاه عقل نوشت. در «آرای اهل مدینه فاضله» میپرسید جامعه خوب چگونه شکل میگیرد و حاکم شایسته چه ویژگیهایی دارد؟ پرسشی که هنوز زنده است.
ابنسینا این سنت را ادامه داد، اما به شرح آثار یونانی بسنده نکرد و دستگاه مستقلی ساخت. او در «شفا» به منطق، طبیعیات، ریاضیات و الهیات پرداخت و تفاوت ماهیت و وجود را بررسی کرد. اندیشه او قرنها بر فلسفه اسلامی و اروپا اثر گذاشت. خواجه نصیرالدین طوسی در گسترش این سنت سهم داشت.
زکریای رازی نیز با دیدگاههای انتقادی خود درباره عقل، اخلاق و شناخت، نمونهای از استقلال رأی بود. فیلسوف هر سخنی را به دلیل شهرت گوینده نمیپذیرد و برای باورهایش دلیل میخواهد. متفکران ایرانی میراث یونان را ادامه دادند و راههای تازهای برای فهم هستی گشودند. فلسفه ایرانی در میراث یونانی متوقف نماند. شهابالدین سهروردی در قرن ششم هجری مکتب اشراق را بنیان گذاشت. او در کنار استدلال، برای شناخت حضوری و شهودی جایگاهی قائل بود و با بازخوانی حکمت ایران باستان، راهی تازه گشود.
…


دانلود از کافه بازار






















































































![[دکتر فرشاد رومی] نشست شنژن و آغاز بازآرایی نظم جهانی](/news/u/2026-11-20/ettelaat-n0o8b.jpg)



















![[امیرعلی ابوالفتح] دولت ترامپ و جریانهای سهگانه در بحث ایران](/news/u/2026-11-20/ettelaat-35js7.jpg)



