جنگ سوم و تجاوز نظامی اخیر آمریکا به ایران وارد روز سی و نهم شد. در حالی که از روز آتش بس نقض شده میان دو کشور ۱۳۴ روز میگذرد، ترامپ مدعی شده هیچ مذاکرهای با ایران در حال انجام نیست، اما در عین حال، الجزیره به نقل از یک مقام آمریکایی نوشته است که مذاکرات مثبتی با ایران انجام شده است، اما ترامپ تصمیم گرفته است فعلاً منتظر بماند.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید:
در روز سی و هشتم جنگ سوم چه گذشت؟(۲۷ مرداد ۱۴۰۵) / خبرنگار سمافور: یک مقام کاخ سفید گفت که پست جدید ترامپ به معنای لغو مذاکرات با ایران تا اطلاع ثانوی است/ادعای امارات: دو موشک بالستیک را که از سمت ایران در حال حرکت بودند، شناسایی کردیم/مقام آمریکایی: مذاکرات مثبتی با ایران انجام شده است، اما ترامپ تصمیم گرفته است فعلاً منتظر بماند/ادعای ترامپ: هیچ مذاکره ای با ایران در حال انجام نیست و هیچ مذاکره یا گفتوگویی نیز برنامهریزی نشده
اخبار مربوط به روز سی و نهم جنگ سوم و روز صد و سی و چهارم آتش بس (۲۸ مرداد ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
وال استریت ژورنال: مقامات عرب معتقدند ایران در نهایت به افزایش فشار اقتصادی، واکنش نظامی نشان خواهد داد، در نتیجه، جنگ دوباره میتواند شدت بگیرد ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۱۲:۴۸ وال استریت ژورنال نوشت: حملات ایران به کشتیها در تنگه هرمز در حال افزایش است، بدون آنکه واکنش نظامی آمریکا را در پی داشته باشد؛ وضعیتی که خطر عبور کشتیها از این آبراه راهبردی را افزایش داده و برخی متحدان عرب آمریکا را نگران کرده است. این کشورها بیم دارند که واشنگتن راهبرد مشخصی برای پایان دادن به جنگ نداشته باشد.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: ایران روز سهشنبه دو موشک بالستیک به سمت تنگه هرمز شلیک کرد که موجب فعال شدن سامانههای پدافند هوایی امارات متحده عربی شد. وزارت دفاع امارات اعلام کرد موشکها کشتیهای در حال تردد دریایی را هدف گرفته بودند، اما در نهایت در دریا سقوط کردند.
همچنین در اوایل روز سهشنبه، یک حمله ایرانی به اتاق موتور یک کشتی فلهبر در تنگه هرمز، در شرق عمان، اصابت کرد و به گفته شرکتهای امنیت دریایی، مهندس ارشد کشتی کشته شد.
امارات میگوید ایران در ماه جاری به هفت کشتی متعلق به این کشور حمله کرده است. تاکنون حملات ماه اوت حدود ۲۰ درصد از کل حملات به کشتیها در طول جنگ را تشکیل دادهاند؛ جنگی که اکنون به ششماهگی نزدیک میشود.
فرماندهی مرکزی آمریکا، که مسئول نیروهای آمریکایی در خاورمیانه است، از اواخر ژوئیه تاکنون هیچ حمله تلافیجویانهای علیه اهدافی در ایران اعلام نکرده است. با این حال، آمریکا همچنان مانع ورود کشتیها به بنادر ایران میشود و از جمله با شلیک موشکهای هلفایر تلاش کرده کشتیهایی را که قصد عبور از محاصره دریایی آمریکا را داشتهاند متوقف کند.
این خویشتنداری بازتابدهنده راهبرد فعلی دونالد ترامپ است؛ راهبردی که در آن رئیسجمهور آمریکا به جای ادامه اقدامات نظامی، بر افزایش فشار اقتصادی بر تهران تمرکز کرده است.
در اوایل تابستان، آمریکا بارها پس از حمله ایران به کشتیها، حملات سنگینی انجام میداد و ایران نیز در پاسخ، موشکها و پهپادهایی را در سراسر خلیج فارس شلیک میکرد. تا روز سهشنبه، سامانههای پدافند هوایی امارات از اواسط ژوئیه فعال نشده بودند.
این درگیریهای محدود، آمریکا و متحدان منطقهای آن را مجبور کرده بود بخش بیشتری از ذخایر رو به کاهش موشکهای رهگیر دفاعی خود را مصرف کنند و خطرات قابلتوجهی برای زیرساختهای انرژی کشورهای خلیج فارس ایجاد کرده بود.
تغییر رویکرد کاخ سفید به پایان یک تشدید مهم درگیریها منجر شده است. اما در عین حال، این رویکرد هنوز ایران را به عقبنشینی وادار نکرده و نگرانیهایی را در منطقه ایجاد کرده است که اختلال در تردد از تنگه هرمز ممکن است برای مدت طولانی ادامه پیدا کند و رویارویی دو طرف نیز طولانی شود.
مقامهای کشورهای عربی حوزه خلیج فارس میگویند متحدان آمریکا احساس میکنند در این وضعیت «بین دو طرف گیر افتادهاند.»
مقامهای خلیج فارس میگویند آنها خواهان بازگشت جنگ به سطح بالاتر نیستند، اما معتقدند نبود واکنش آمریکا، ایران را به افزایش حملات تشویق میکند.
۶۴ کشتی تجاری را تغییر مسیر داده،
۳ کشتی را از کار انداخته،
و ۲ کشتی را بازرسی و سوار شده است.
حملات ایران به کشتیها باعث کشته شدن شماری از خدمه و کاهش تردد کشتیها شده است.
ارتش آمریکا میگوید همچنان به کشتیها برای عبور از تنگه هرمز کمک میکند و همین موضوع فشار بر بازارهای جهانی انرژی را کاهش داده است.
قیمت معاملات آتی نفت خام برنت، شاخص جهانی بازار نفت، روز سهشنبه تغییر چندانی نداشت و در حدود ۹۱ دلار برای هر بشکه معامله شد؛ قیمتی که اگرچه بسیار پایینتر از اوج قیمتها در اوایل جنگ است، اما همچنان بالا محسوب میشود.
ایران همچنان عقبنشینی نکرده است
در همین حال، ایران از عقبنشینی خودداری کرده و بر کنترل تردد کشتیها در تنگه هرمز اصرار دارد.
حمله شبانه اخیر، طبق دادههای شرکت امنیت دریایی Marisks، چهاردهمین حمله به یک کشتی در ماه اوت در نزدیکی تنگه هرمز یا تنگه بابالمندب بوده است؛ تنگهای در سوی دیگر شبهجزیره عربستان که دریای سرخ را به بازارهای جهانی متصل میکند.
ایران از این اقدام آمریکا خشمگین است و میخواهد کشتیها از مسیر شمالی، تحت مدیریت تهران و نزدیک به ساحل ایران، استفاده کنند.
بر اساس دادههای شرکت ردیابی کشتی کپلر، از زمان آغاز جنگ تاکنون ۷۰ حمله به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز و بابالمندب انجام شده که در نتیجه آن ۲۴ نفر کشته و ۴۵ نفر زخمی شدهاند.
کشتیها همچنان از تنگه هرمز عبور میکنند، اما حجم تردد نسبت به ماههای ژوئن و ژوئیه، زمانی که در بخشی از این دو ماه آتشبس برقرار بود، بسیار کمتر شده است.
کشتیها عمدتاً از مسیر جنوبی عبور میکنند و ترانسپوندرهای خود را خاموش میکنند یا از مسیر شمالی تحت مدیریت ایران استفاده میکنند.
از این تعداد، ۱۵ کشتی در عملیات شاتل فعالیت میکنند و بقیه مستقیماً محمولهها را به مشتریان نهایی تحویل میدهند.
گو گفت این عملیات شاتل به امارات کمک کرده است تولید خود را حفظ کند؛ در حالی که کشورهای همسایه مجبور به کاهش یا توقف بخشی از تولید خود شدهاند.
بر اساس آمار آژانس بینالمللی انرژی، امارات در ماه ژوئیه روزانه ۳.۹ میلیون بشکه نفت خام تولید کرده است؛ رقمی که حتی از سطح پیش از جنگ، یعنی ۳.۶ میلیون بشکه در روز، بیشتر است.
در مقابل، عراق، کویت و عربستان سعودی همگی دستکم ۲۰ درصد پایینتر از سطح تولید پیش از جنگ تولید داشتهاند.
حملات به کشتیهای اندوک از اواسط ژوئیه آغاز شد؛ زمانی که ایران به دو نفتکش حامل نفت خام که متعلق به یا اجارهشده توسط شرکت اندوم بودند حمله کرد.
تنها در هفته اول اوت، طبق بیانیههای اندوک چهار کشتی دیگر که متعلق به این شرکت بودند یا با آن ارتباط داشتند هدف قرار گرفتند. ادعای فایننشال تایمز به نقل از منابع ایرانی: هدف قرار دادن احتمالی زیرساختهای ایران میتواند جنگ را از منطقه فراتر ببرد و به اروپا برساند ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۱۱:۵۲ فایننشال تایمز نوشت: ایران در صورت تشدید جنگ از سوی دونالد ترامپ، اهداف نظامی در اروپا را مدنظر قرار داده است؛ به گفته منابع مطلع پیشنهادهایی برای پاسخ به داراییهای آمریکا در خارج از خاورمیانه مطرح شده است.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: به گفته منابع ایرانی، تهران در صورت تشدید جنگ از سوی دونالد ترامپ، حمله به اهداف نظامی آمریکا در اروپا را بررسی کرده است؛ اقدامی که در چارچوب بررسی گزینههای ایران برای افزایش هزینههای درگیری صورت گرفته است.
دو منبع ایرانی گفتند که نیروهای ایرانی حمله به داراییهای آمریکا در کشورهای جنوبشرقی اروپا، از جمله بلغارستان، را ارزیابی کردهاند. بلغارستان ماه گذشته استفاده آمریکا از پایگاه هوایی بِزمر برای هواپیماهای سوخترسان این کشور را تأیید کرد.
یکی از این منابع افزود که قبرس نیز در میان اهداف احتمالی برای تلافیجویی قرار گرفته است؛ در قبرس، یک پایگاه هوایی بریتانیا در ماه مارس هدف حمله یک پهپاد قرار گرفت.
این منابع همچنین گفتند نیروهای ایرانی بهطور جداگانه بررسی کردهاند که در صورت تشدید تنش، کابلهای فیبر نوری زیردریایی در تنگه هرمز را هدف قرار دهند.
مذاکرات برای بازگشایی تنگه هرمز متوقف شده. ترامپ روز سهشنبه گفت که «هیچ مذاکره یا گفتوگویی در جریان نیست و هیچ مذاکرهای نیز برنامهریزی نشده است».
مقامات ارشد ایرانی هشدار دادهاند که در صورت وقوع یک درگیری تمامعیار جدید، ایران راهبرد قبلی خود را که عمدتاً بر حمله به داراییهای نظامی آمریکا، تأسیسات انرژی و دیگر زیرساختها در خاورمیانه متمرکز بود، گسترش خواهد داد و اهدافی در نقاط دورتر را نیز هدف قرار خواهد داد.
ایران میتواند از موشکهای بالستیک میانبرد خود، از جمله موشکهای خانواده شهاب، علیه داراییهای آمریکا در جنوب و جنوبشرق اروپا استفاده کند.
بر اساس گفته منابع ایرانی، واکنش ایران به اقدامات واشنگتن بستگی خواهد داشت.
یکی از این منابع گفت ایران در حال آمادهسازی طرحی برای گسترش هرچه بیشتر درگیری است، در صورتی که ترامپ تهدیدهای قبلی خود برای حمله به زیرساختهای ایران را عملی کند. رئیسجمهوری آمریکا ماه گذشته گفته بود هر بار که ایران یک کشتی را در تنگه هدف قرار دهد، واشنگتن یک پل یا نیروگاه برق ایران را نابود خواهد کرد.
منبع دوم گفت ایران در صورت تجاوز آمریکا، «هیچ محدودیتی» برای پاسخ خود قائل نخواهد شد.
این فرد گفت: «اگر آمریکا بیش از حد پیش برود، ایران به هر قیمتی از خود دفاع خواهد کرد، از منطقه فراتر خواهد رفت و اروپا را نیز هدف قرار خواهد داد.»
موشکهای بالستیک ایران
ایران پیش از این نیز تمایل خود برای حمله به اهداف دوردست را نشان داده است. در هفتههای پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ماه فوریه، واشنگتن تهران را متهم کرد که چندین موشک به سمت دیهگو گارسیا شلیک کرده است. دیهگو گارسیا، یک پایگاه نظامی مشترک آمریکا و بریتانیا در اقیانوس هند است که حدود ۴ هزار کیلومتر با ایران فاصله دارد.
ترکیه در ماه مارس اعلام کرد سامانههای پدافند هوایی ناتو چندین موشک بالستیک شلیکشده از ایران را رهگیری کردهاند. همچنین پایگاه هوایی بریتانیا در آکروتیری در قبرس در همان ماه هدف یک پهپاد قرار گرفت.
مقامهای غربی در آن زمان گفتند مظنون بودند این پهپاد توسط نیروهای منطقهای طرفدار ایران شلیک شده باشد، نه مستقیماً از سوی تهران.
این منابع ایرانی گفتند حمله ایران در ماه گذشته به پایگاه آمریکا در اردن، که به کشته شدن سه نظامی آمریکایی منجر شد، دقیقترین حمله دوربردی بود که جمهوری اسلامی تاکنون انجام داده و توانایی ایران برای هدف قرار دادن اهداف در فواصل طولانیتر را نشان داده است.
منبع اول گفت: «این همچنین پیامی برای اروپا بود: اروپا میتواند موشک دریافت کند، بنابراین باید بداند در این جنگ باید کجا بایستد.»
او افزود: «یک اشتباه بسیار بزرگ، مانند هدف قرار دادن زیرساختهای ما، میتواند باعث شود جنگ از منطقه فراتر برود و به اروپا برسد.»
تفاهمنامهای که در ماه ژوئن میان آمریکا و ایران منعقد شده بود، ماه گذشته از هم فروپاشید. دو طرف یکدیگر را به نقض توافق موقت متهم کردند و این مسئله به دورهایی از حملات متقابل و ازسرگیری محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا انجامید.
هفتهها تلاش دیپلماتیک برای دستیابی به توافقی جهت بازگشایی آبراه و ازسرگیری مذاکرات درباره توافقی گستردهتر برای پایان دادن به جنگ، بدون نتیجه مانده است و ترامپ نیز بهطور فزایندهای از این بنبست خشمگین شده است.
سیدارت کاوشال از RUSI گفت موشکهای سنگینتر نیز میتوانند مورد استفاده قرار گیرند، اما برای طی کردن مسافت کافی باید کلاهک سبکتری حمل کنند؛ بنابراین میزان خسارتی که میتوانند وارد کنند محدود خواهد بود.
داگلاس باری از مؤسسه بینالمللی مطالعات راهبردی (IISS) گفت: «حملاتی که آنها امسال علیه دیهگو گارسیا تلاش کردند، به نوعی نشان میدهد که آنها سلاحهایی با برد بیش از ۲ هزار کیلومتر در اختیار دارند.»
او افزود: «اینکه واقعاً چه تعداد از این موشکها را در اختیار دارند، مسئله متفاوتی است؛ و اینکه آیا حاضر خواهند بود حتی تعداد اندکی از آنها را برای نوعی نمایش قدرت یا ارسال یک پیام نمادین به کار بگیرند، پرسشی باز است. بلومبرگ به نقل از دادههای ردیابی کشتیها: دیروز دو نفتکش غول پیکر مرتبط با چین، در تنگه هرمز مسیر خود را تغییر دادهاند ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۱۱:۵۰ بلومبرگ به نقل از دادههای ردیابی کشتیها گزارش داد که دو نفتکش غولپیکر مرتبط با چین، روز سهشنبه در تنگه هرمز مسیر خود را تغییر دادهاند.
به گزارش انتخاب، این اتفاق در شرایطی رخ داده که خطرات تهدیدکننده کشتیرانی همچنان در حال افزایش است و پس از موضع سختگیرانه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در قبال ایران، امیدها برای بازگشت تردد دریایی به وضعیت عادی کاهش یافته است.
این گزارش افزود نفتکش «سی ۵» که حامل نفت خام عراق بود، روز سهشنبه از خلیج فارس به سمت تنگه هرمز در حرکت بود که مسیر خود را تغییر داد و اکنون در میانه تنگه هرمز لنگر انداخته است.
بلومبرگ همچنین گزارش داد نفتکش «هستیا» بامداد چهارشنبه از نزدیکی سواحل عمان وارد خلیج فارس شد، اما سپس مسیر خود را تغییر داد و از منطقه خارج شد. الجزیره: قیمت نفت ۲۶ سنت، معادل ۰.۲۹ درصد افزایش یافت و به ۹۱ دلار و ۲۸ سنت در هر بشکه رسید/ این صعود قیمت پس از آن رخ داد که با کاهش چشمانداز صلح میان آمریکا و ایران، نگرانیها درباره عرضه نفت افزایش یافت ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۱۰:۱۹ الجزیره نوشت: قیمت نفت برای چهارمین جلسه معاملاتی متوالی افزایش یافت.
به گزارش انتخاب، تا ساعت ۰۰:۰۴ به وقت گرینویچ، قیمت معاملات آتی نفت برنت ۲۶ سنت، معادل ۰.۲۹ درصد، افزایش یافت و به ۹۱.۲۸ دلار در هر بشکه رسید.
قیمت معاملات آتی نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز ۳۷ سنت افزایش یافت و به ۸۵.۳۱ دلار در هر بشکه رسید.
این افزایش پس از آن رخ داد که قیمتها در پایان معاملات روز سهشنبه به بالاترین سطح از ۲۴ ژوئیه رسیدند؛ زیرا کاهش چشمانداز صلح میان آمریکا و ایران نگرانیها درباره عرضه نفت را افزایش داده و سرمایهگذاران در حال ارزیابی اظهارات متناقض واشنگتن و تهران درباره عبور کشتیها از تنگه هرمز هستند. تحلیل الجزیره: این ترامپ نیست که مانع عبور کشتیها از تنگه هرمز میشود، بلکه شرکتهای بیمه این کار را خواهند کرد ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۱۰:۱۲ الجزیره نوشت: مارک کیمیت، ژنرال بازنشسته و معاون پیشین وزیر خارجه آمریکا، میگوید این شرکتهای بیمه هستند، نه اظهارات سیاسی، که تعیین خواهند کرد آیا کشتیرانی از تنگه هرمز از سر گرفته میشود یا خیر.
به گزارش انتخاب، کیمیت به الجزیره گفت خطرات مالی همچنان مانع اصلی عبور از این آبراه راهبردی است.
او گفت: «این دونالد ترامپ نیست که مانع عبور کشتیها از تنگه هرمز خواهد شد؛ شرکتهای بیمه این کار را خواهند کرد. تا زمانی که یک تهدید فیزیکی وجود داشته باشد، آنها قطعاً از قدرت مالی خود برای جلوگیری از عبور کشتیها استفاده خواهند کرد.»
کیمیت افزود پیشنهاد واشنگتن برای حمایت از شرکتهای بیمه احتمالاً بهتنهایی مشکل را حل نخواهد کرد.
او گفت: «آمریکا پیشنهاد داده است بیمه مجدد ارائه کند ــ یعنی عملاً شرکتهای بیمه را بیمه کند ــ تا این کشتیها بتوانند عبور کنند، اما تردید دارم که این اتفاق بیفتد.»
او گفت مانع اصلی همچنان تهدید فیزیکی علیه تردد دریایی است. بدون تضمینهای قاطع مبنی بر اینکه کشتیها از حملات موشکهای ایرانی در امان خواهند بود، مالکان کشتیها احتمالاً حاضر نخواهند شد از تنگه عبور کنند. اکسیوس: حملات اسرائیل به پایگاه هوایی «ابوالظهور» در سوریه، موجب نارضایتی مقامهای ارشد آمریکایی شد/ این حادثه تنشهای فزاینده میان دولت ترامپ و نتانیاهو را آشکار کرد ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۹:۴۶ آکسیوس نوشت: حملات اسرائیل به پایگاه هوایی ابوالظهور در سوریه، موجب نارضایتی مقامهای ارشد آمریکایی شد؛ بهطوری که تام باراک، فرستاده آمریکا، در اظهاراتی علنی آن را «تشدید تنش غیرضروری» خواند که تلاشهای واشنگتن برای ایجاد ثبات در سوریه را تضعیف کرده است.
به گزارش انتخاب، این حادثه همچنین تنشهای فزاینده میان دولت ترامپ و بنیامین نتانیاهو را آشکار کرد؛ بهگونهای که مقامهای آمریکایی بیش از پیش از اقدامات نظامی اسرائیل که به باور آنها روند دیپلماسی را پیچیده کرده و خطر تشدید بیشتر تنشهای منطقهای را افزایش میدهد، ابراز نارضایتی میکنند.
برخی مقامهای ارشد آمریکایی معتقدند حمله اسرائیل به سوریه ممکن است تا حدی تحت تأثیر انتخابات پیشروی اسرائیل در ماه اکتبر بوده باشد.
آنها استدلال میکنند که سوریه در تلاش بود تنشها را کاهش دهد و یک سازوکار هماهنگی مورد حمایت آمریکا با اسرائیل ایجاد کند، اما اسرائیل از اجرای آن خودداری کرد و در عوض، عملیاتهای نظامی و نفوذهای خود به مناطق جنوبی سوریه را افزایش داد.
مقامهای آمریکایی نگران هستند که این اقدامات، دمشق را به سمت اتخاذ موضعی تقابلیتر سوق دهد.
دولت ترامپ از سوریه خواسته است خویشتنداری نشان دهد و بنا بر گزارشها، به مقامهای سوری گفته است که ممکن است رسیدگی به تنشها پس از انتخابات اسرائیل آسانتر باشد. وزیر خارجه کره جنوبی: پیام ترامپ که در آن دستور کاهش رزمایشهای نظامی مشترک داده شده بود، حاوی فشار بر ما جهت مشارکت در جنگ علیه ایران است ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۹:۳۲
چو هیون، وزیر خارجه کره جنوبی، گفت پیام دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، که در آن دستور کاهش رزمایشهای نظامی مشترک داده شده بود، به نظر میرسید حاوی فشاری بر سئول برای مشارکت در جنگ علیه ایران باشد. رئیس ستاد کل نیروهای مسلح: کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس که میگویند اجازه استفاده از سرزمینهای خود علیه ایران را نمیدهند، بدانند که چیزی از چشم ما پنهان نمیماند/ این میزان هواپیمای نظامی و سوخترسان در پایگاههای منطقهای بدون اطلاع کشورهای میزبان، بعید به نظر میرسد/ هشدار میدهیم که هر گونه کمک به ارتش آمریکا، به منزله مشارکت با نیروهای نظامی این کشور است ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۹:۲۰ رئیس ستاد کل نیروهای مسلح در خصوص کمک کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس به ارتش آمریکا، هشدار داد.
به گزارش انتخاب، سرلشکر علی عبداللهی در پیامی نوشت: کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس که با صدور بیانیههای مختلف اعلام میکنند اجازه استفاده آمریکا از سرزمینهایشان علیه ایران را نمیدهند، باید بدانند که چیزی از چشم ما پنهان نمیماند.
وی افزود: این میزان هواپیمای نظامی، بهویژه هواپیمای سوخترسان، در پایگاههای منطقهای بدون اطلاع کشورهای میزبان بعید به نظر میرسد.
سرلشکر عبداللهی تأکید کرد: هشدار میدهیم: هرگونه کمک و تسهیلگری به ارتش متجاوز آمریکا به منزله مشارکت با نیروهای نظامی آمریکاست. دادههای تردد دریایی: از سهشنبه تا صبح چهارشنبه، تنها ۶ کشتی از تنگه هرمز عبور کردند، زیرا مالکان کشتیها به دلیل نبود نشانههای روشن درباره بازگشایی این آبراه، از تردد در آن خودداری کردند ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۹:۱۷ دادههای اولیه نشان میدهد تردد دریایی از تنگه هرمز روز سهشنبه کاهش یافته است، زیرا بیشتر مالکان کشتیها به دلیل نبود نشانههای روشن درباره بازگشایی این گذرگاه حیاتی، از عبور از آن خودداری کردند.
بر اساس دادههای شرکت کپلر، از روز سهشنبه تا صبح چهارشنبه تنها ۶ کشتی حامل کالاهای اساسی از تنگه عبور کردند؛ این رقم در روز پیش از آن ۹ کشتی بود. الجزیره: انتقال ناو هواپیمابر جورج واشنگتن به خاورمیانه برای جایگزینی با ناو آبراهام لینکلن، ممکن است شکافی موقت در حضور آمریکا در اقیانوس آرام ایجاد کند؛ این شکاف فرصت بیشتری در اختیار چین قرار میدهد تا حضور نظامی خود را تقویت کند ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۹:۰۷ الجزیره نوشت: جنگ ایران نشان میدهد هزینههای درگیری فراتر از میدان رویارویی مستقیم است؛ گزارشهای آمریکایی تصویری از فرسایش ناوهای هواپیمابر آمریکا، خدمه آنها، آمادگی ناوگان و توانایی آن برای ادامه استقرار ترسیم میکنند؛ آن هم در شرایطی که عملیات نظامی برای دورههای طولانی ادامه یافته است.
به گزارش انتخاب، تحلیلها هشدار میدهند که انتقال ناو هواپیمابر «یواساس جورج واشنگتن» به خاورمیانه برای جایگزینی «یواساس آبراهام لینکلن» ممکن است شکافی موقت در حضور آمریکا در اقیانوس آرام ایجاد کند؛ شکافی که فرصت بیشتری در اختیار چین قرار میدهد تا حضور نظامی خود را تقویت کند.
اما جنگ ایران چگونه ناوهای هواپیمابر آمریکا را فرسوده میکند؟ واشنگتن برای حفظ این قدرت نظامی در دریا برای دورههای طولانی چه هزینهای میپردازد؟ و چین چگونه میتواند از درگیر بودن ناوگان آمریکا در خاورمیانه بهره ببرد؟ فاکس نیوز به نقل از مقام وزارت جنگ آمریکا: ترامپ بودجهای بیش از یک تریلیون دلار پیشنهاد کرده، زیرا بازسازی ارتش هزینههای زیادی دارد/ مدت قراردادهای خرید تسلیحات را از ۵ به ۷ سال افزایش دادهایم تا امکان بالا رفتن تولید کارخانهها فراهم شود/ طی این ۷ سال، ۱۴ هزار سامانه پاتریوت تولید خواهد شد ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۹:۰۶ یک مقام وزارت جنگ آمریکا به فاکسنیوز گفت: بازسازی ارتش به بودجه زیادی نیاز دارد و به همین دلیل ترامپ بودجهای بیش از یک تریلیون دلار پیشنهاد کرده است.
وی افزود: مدت قراردادهای خرید تسلیحات را از پنج سال به هفت سال افزایش دادهایم تا امکان افزایش تولید و توسعه کارخانهها فراهم شود.
او ادامه داد: قرارداد هفتساله موشکهای «تامahawk» شامل تولید ۷ هزار موشک است. قرارداد هفتساله سامانههای «پاتریوت» شامل تولید ۱۴ هزار موشک است.
این مقام وزارت جنگ آمریکا افزود: در حال مذاکره با شرکتهای جدید برای انعقاد قراردادهای تولید موشکهای کروز کمهزینه هستیم. موشکهای کمهزینه به ارتش آمریکا امکان خواهند داد مقادیر بیشتری موشک برای ضربه زدن به دشمن در اختیار داشته باشد. آمریکا و امارات درباره مسائل امنیت منطقهای گفتوگو کردند ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۸:۵۲
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد که «مارکو روبیو»، وزیر خارجه این کشور، با شیخ طحنون بن زاید آل نهیان، مشاور امنیت ملی امارات، گفتوگو کرده و درباره شماری از مسائل امنیت منطقهای، «از جمله لبنان و ایران»، رایزنی کرده است. روبیو همچنین بر اهمیت آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز تأکید کرد فارس: نفتکش اماراتی که در کریدور شمالی تنگه هرمز توقیف شده بود، به سمت بندرعباس تغییر مسیر داد ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۸:۴۰ نفتکش توقیف شده در تنگه هرمز به سمت بندرعباس تغییر مسیر داد.
پیشتر این نفتکش در کریدور شمالی تنگه هرمز توقیف شده بود.
مقصد این نفتکش ابتدا بندرجبلعلی تعیین شد اما حالا به سمت بندرعباس میرود. غریبآبادی: ملت ایران در برابر فشار، عقب نمینشیند و در برابر تحمیل و تهدید، محکمتر میایستد ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۸:۳۴ معاون وزیر امور خارجه در شبکه مجازی ایکس در رشته توئیتی نوشت: «کودتای ۲۸ مرداد، مداخله مستقیم آمریکا و انگلیس در اراده ملت ایران و حق تعیین سرنوشت آن بود. این تاریخ را نه میشود تطهیر کرد، نه فراموش. دخالت خارجی در سرنوشت یک ملت، نامش هرچه باشد، استعمار و تجاوز به حق حاکمیت مردم است.
نسلها میگذرند، اما یک حقیقت تغییر نمیکند؛ کشوری که اختیار سرنوشتش را به بیگانه بسپارد، بهای سنگینی خواهد پرداخت اما ایران امروز، سرنوشتش را خودش تعیین میکند؛ ملت ما در برابر فشار، عقب نمینشیند و در برابر تحمیل و تهدید، محکمتر میایستد.» قالیباف درباره سفر به عراق: پیوند دو ملت ایران و عراق، تاریخی و ناگسستنی است/ همسایگی ما بر پایه مقاومت در برابر دخالت بیگانگان بنا شده و این گذشته درسآموز، راهنمای آینده خواهد بود ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۸:۳۳ محمدباقر قالیباف درباره سفر خود به عراق تأکید کرد: گامهای عملی و بلندی برای تحکیم امنیت درونزا و مشترک دو کشور و رفاه دو ملت برخواهیم داشت.
به گزارش انتخاب، قالیباف در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «پیوند دو ملت ایران و عراق، پیوندی تاریخی و ناگسستنی است. همسایگی ما بر پایه برادری در سختترین روزها، مقاومت در برابر دخالت بیگانگان و باور به سرنوشت مشترک دو کشور بنا شده و این گذشتهٔ درسآموز، راهنمای آینده خواهد بود.»
وی افزود: «در این سفر، گامهای عملی و بلندی برای تحکیم امنیت درونزا و مشترک دو کشور و رفاه دو ملت برخواهیم داشت.» سیانان: ترامپ مذاکرات با ایران را متوقف کرده/ کاخ سفید در حال تغییر راهبرد خود از رویکرد «هرچه سریعتر به ایران ضربه بزنیم» به سمت «بهمرور ایران را خفه کنیم» است/ ترامپ از پیشنهادی در مذاکرات ایران و عمان در خصوص عوارض تنگه هرمز ناراضی است/ او میخواهد منتظر بماند تا ایران نشانههای تازهای از آمادگی برای توافق مدنظر او نشان دهد/ احتمالا آمریکا تحریمهای سنگین جدیدی علیه ایران اعمال کند ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۱:۰۴ سی ان ان در مطلبی به قلم کوین لیپتک و زکری کوهن نوشت: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هفتهها تلاش کرده بود با اتکا به تحولات مثبت، هرچند بدون موفقیت چشمگیر، مسیر روابط با ایران را به سمت نتیجهای مطلوب پیش ببرد. اما روز سهشنبه به نظر میرسید او رویکرد جدیدی را در پیش گرفته است.
به گزارش «انتخاب»، در ادامه این مطلب آمده است: به گفته یک مقام آمریکایی، ترامپ به نمایندگان ارشد دولت خود دستور داده است گفتوگوهایشان با ایران را متوقف کنند. همچنین، بر اساس گفته یک منبع آگاه، مقامهای کاخ سفید اخیراً به متحدان سیاسی خود اعلام کردهاند که در حال تغییر راهبرد هستند؛ یعنی از رویکرد «هرچه سریعتر به ایران ضربه بزنیم» به سمت «بهمرور ایران را خفه کنیم» حرکت کردهاند.
ترامپ همچنین برخلاف اظهارات قبلی خود که بارها گفته بود مذاکرات در حال پیشرفت است و توافق جدید بهزودی حاصل خواهد شد ــ ادعاهایی که از زمان فروپاشی آتشبس امضاشده در ماه ژوئن مرتب تکرار کرده بود ــ اعلام کرد که اصلاً هیچ دیپلماسیای در جریان نیست.
او در شبکههای اجتماعی نوشت: «هیچ مذاکره یا گفتوگویی با جمهوری اسلامی ایران در جریان نیست و هیچ گفتوگویی نیز برنامهریزی نشده است. محاصره دریایی همچنان با تمام قدرت و اثرگذاری برقرار است. تنگه هرمز باز و فعال است. تمام مینهای دریایی نیز خارج یا منفجر شدهاند. از توجه شما سپاسگزارم.»
با این حال، در واقعیت، تردد از تنگه هرمز همچنان در حد بسیار محدودی انجام میشود و کشتیهایی که از این آبراه حیاتی عبور میکنند همچنان هدف پرتابههای ایرانی قرار میگیرند.
ترامپ که از تلاشهای متوقفشده برای بازگشایی این مسیر خشمگین شده و همزمان با پرسشهای فزاینده درباره هزینههای جنگ نامحبوب برای ارتش آمریکا مواجه است، اکنون نشان میدهد که آماده است تا حدی از درگیری فاصله بگیرد و آن را در حاشیه قرار دهد.
مقامهای آمریکایی روز سهشنبه گفتند دستور ترامپ به تیم مذاکرهکنندهاش ــ که جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، استیو ویتکاف و جرد کوشنر را شامل میشود ــ برای عدم تعامل با تهران، پس از چند دور «گفتوگوهای مثبت» با ایران صادر شده است.
اما به گفته این مقامها، ترامپ همچنان از اینکه تهران حاضر نیست در برابر خواستههای او کوتاه بیاید، ناراضی است. او میخواهد منتظر بماند تا رهبران ایران نشانههای تازهای از آمادگی برای دستیابی به توافق مورد نظر او نشان دهند و سپس دوباره وارد مذاکره شود.
تنها یک روز پیش از پست ترامپ در شبکههای اجتماعی، کوشنر ارزیابی خوشبینانهتری از مذاکرات ارائه کرده بود. او در جریان سفر به خاورمیانه، در مصاحبهای با فاکسنیوز گفت گفتوگوهای میان آمریکا و ایران احتمالاً «جدیتر و گستردهتر از هر زمان دیگری» است و افزود که تیم آمریکایی با افراد مختلفی در داخل حاکمیت ایران در حال گفتوگو است.
کوشنر گفت: «آنها بهشدت در حال تعامل هستند و این موضوع کاملاً مثبت است.»
او افزود: «ما گفتوگوهای بسیار مثبت و فعالی داریم.»
مقامهای ایرانی بارها اعلام کردهاند که ادعای مذاکره مستقیم با آمریکا صحت ندارد. ترامپ پیشتر از این تکذیبها خشمگین شده و گفته بود ایران در حال بازی کردن است و مقامهای ایرانی در گفتوگوهای خصوصیتر مشتاق دستیابی به توافق هستند.
اختلاف بر سر تنگه هرمز
در پشت پرده، بر اساس گفته افرادی که از موضوع اطلاع دارند، ترامپ از جزئیات در حال شکلگیری توافقی که ایران تلاش میکند با عمان درباره مدیریت تردد در تنگه هرمز به آن دست یابد، ناراضی شده است.
او این هفته علیه عمان موضع گرفت و این کشور حوزه خلیج فارس را به بمباران تهدید کرد؛ این در حالی است که عمان دهههاست یکی از شرکای راهبردی آمریکا بوده است.
ترامپ روز دوشنبه در دفتر بیضی کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «فکر نمیکنم آنها رفتار خیلی خوبی داشته باشند، اما ما خیلی راحت با آنها برخورد خواهیم کرد؛ درست همانطور که با دیگران برخورد میکنیم.»
ایران و عمان هر دو در امتداد تنگه هرمز ساحل دارند و بر اساس توضیح مقامهای منطقهای، توافق مورد بحث قرار است اختیار مدیریت تردد کشتیها در مسیر ورود و خروج از خلیج فارس را میان دو کشور تقسیم کند.
در داخل کاخ سفید نگرانیهایی وجود دارد که این طرح، که هنوز نهایی نشده، بتواند کنترل ایران بر آبراه را تثبیت یا تقویت کند.
برخی مقامهای آمریکایی معتقدند عمان در مذاکرات بیش از آنکه بهعنوان یک شریک بیطرف عمل کند، موضعی نزدیکتر به ایران اتخاذ کرده است.
از جمله پیشنهادهایی که ترامپ و مقامهای ارشد آمریکا با آن مخالفاند، دریافت هزینه از کشتیهایی است که قصد عبور از تنگه را دارند.
ترامپ تأکید کرده است که نباید هیچ عوارض یا پرداخت دیگری برای عبور از تنگه وجود داشته باشد؛ اما برخی نسخههای توافق که مطرح شدهاند شامل هزینههایی در ارتباط با حفاظت از محیط زیست یا امنیت دریایی هستند.
این با تصوری که ترامپ از نحوه فعالیت تنگه دارد، سازگار نیست. او خواهان توافقی است که مسیر را بهطور کامل به وضعیت پیش از جنگ بازگرداند؛ زمانی که کشتیها بدون محدودیت در این آبراه بینالمللی تردد میکردند.
دولت ترامپ بارها گفته است که اجازه دادن به هر کشوری برای اعمال کنترل بر تنگه هرمز میتواند «سابقهای خطرناک» ایجاد کند.
تنگه هرمز؛ چالش اصلی جنگ
بازگرداندن تردد کشتیها در تنگه هرمز اکنون به چالش اصلی جنگ تبدیل شده است؛ هرچند ترامپ این هفته اعلام کرد که هدف اصلی او همچنان جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای است.
انتظار میرود آمریکا بهزودی تحریمهای بسیار سنگین جدیدی علیه ایران اعمال کند؛ مقامهای آمریکایی گفتهاند این تحریمها ممکن است حتی از همین هفته اجرایی شوند.
مقامهای نظامی، از جمله پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، نیز گفتهاند نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه آمادهاند محاصره بنادر ایران را برای مدت نامحدود اجرا کنند.
ترامپ و تیمش معتقدند فشار اقتصادی در نهایت باعث خواهد شد حکومت ایران شروط او برای پایان جنگ را بپذیرد.
در مقابل، مقامهای ایرانی نیز بر این باورند که ترامپ تحت فشار سیاسی قرار دارد تا از جنگ خارج شود؛ بنابراین دو طرف در یک بنبست متقابل قرار گرفتهاند.
فشار نظامی بر ترامپ
فشار نظامی نیز بر ترامپ برای مذاکره درباره پایان جنگ افزایش یافته است.
استقرار طولانیمدت نیروها و تجهیزات نظامی آمریکا در منطقه ــ از جمله ناو هواپیمابر یو اس اس آبراهام لینکلن ــ به دلیل هزینه و فشاری که بر کشتیها و ملوانان وارد کرده، توجهها را به خود جلب کرده است.
ترامپ همچنین اذعان کرده است که پس از شش ماه جنگ، ذخایر برخی از پیشرفتهترین مهمات آمریکا در سطحی نیست که او میخواهد.
با این حال، او تاکنون در برابر درخواستهای فزاینده جمهوریخواهان برای یافتن راهی برای خروج از جنگ مقاومت کرده و تأکید داشته است که احساس نمیکند تحت فشار زمانی قرار دارد.
ترامپ روز سهشنبه در یک پست دیگر در شبکههای اجتماعی، نقشه تنگه هرمز را زیر عبارت «قلمرو آمریکا» (US Territory) منتشر کرد؛ اقدامی که نشان نمیدهد آمریکا در آینده نزدیک قصد خروج نظامی از منطقه را دارد. وزارت خارجه امارات: تمامی ادعاها درباره وضعیت روابط اقتصادی میان امارات و ایران را رد میکنیم / با توجه به تشدید تنشهای منطقهای تمامی تجارت، مبادلات بازرگانی و تراکنشهای مالی با ایران تا اطلاع ثانوی متوقف شده ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۰:۱۴
عفرا الحمّلی مدیر اداره ارتباطات راهبردی وزارت امور خارجه امارات، تمامی ادعاها درباره وضعیت روابط اقتصادی میان امارات متحده عربی و جمهوری اسلامی ایران را رد کرد.
به گزارش «انتخاب»، الحمّلی بار دیگر بر تعهد پایدار امارات به گفتوگو، همکاری و همگرایی منطقهای بهعنوان ابزارهای اساسی برای پیشبرد صلح، ثبات و رفاه در منطقه تأکید کرد.
الحمّلی تأکید کرد که با توجه به تشدید تنشهای منطقهای که صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی را تضعیف میکند، تمامی تجارت، مبادلات بازرگانی و تراکنشهای مالی با ایران تا اطلاع ثانوی متوقف شده است.
الحمّلی همچنین تأکید کرد که امارات همچنان قاطعانه متعهد به حفاظت از تمامیت نظام مالی بینالمللی و پایبندی به قوانین بینالمللی و بالاترین استانداردهای جهانی است. آسوشیتدپرس به نقل از مقامهای منطقهای: دلیل تهدید ترامپ به بمباران عمان نارضایتی او از توافق این کشور با ایران برای مدیریت تردد کشتیها در تنگه هرمز است / ترامپ از توافق بر سر دریافت هزینههای داوطلبانه از کشتیها خشمگین است ۱۴۰۵/۰۵/۲۸ - ۰۰:۱۴
آسوشیتدپرس نوشت: ترامپ عمان را تهدید به بمباران کرد؛ مقامهای منطقهای میگویند دلیل آن، نارضایتی او از توافق این کشور با ایران برای مدیریت تردد کشتیها در تنگه هرمز است.
به گزارش «انتخاب» در ادامه این مطلب آمده است: دو مقام منطقهای روز سهشنبه گفتند ترامپ از اینکه عمان به توافقی با ایران نزدیک شده که او با آن مخالف است و هدف آن مدیریت تردد کشتیها در تنگه هرمز است، خشمگین است و به همین دلیل عمان را تهدید به بمباران کرده است. این تهدید یک روز پیش مطرح شد.
به گفته این مقامها، دولت ترامپ به عمان اعلام کرده با بخشهایی از توافقی که هنوز بهطور رسمی اعلام نشده، مخالف است؛ از جمله مدیریت مشترک ایران و عمان بر مسیر خروجی تنگه هرمز؛ مسیری حیاتی برای انتقال نفت و گاز طبیعی در جهان. این مقامها در جریان موضع آمریکا و دیدگاه دولت ترامپ درباره موضع عمان قرار گرفتهاند.
به گفته این مقامها، آمریکا معتقد است عمان در مذاکرات خود با ایران به اندازه کافی موضع سختگیرانهای نداشته است. واشنگتن همچنین از توافق عمان برای دریافت هزینههای داوطلبانه از کشتیها ناراضی است؛ حتی اگر این هزینهها برای تأمین امنیت و حفاظت از محیط زیست دریایی دریافت شوند.
این مقامها به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند، زیرا اجازه گفتوگو با خبرنگاران را نداشتند.
ترامپ روز دوشنبه عمان را تهدید به بمباران کرد؛ در حالی که این کشور با ایران برای دستیابی به توافقی درباره بازگشایی تنگه هرمز و فراهم کردن زمینه ازسرگیری مذاکرات میان آمریکا و ایران برای پایان دادن به جنگ همکاری میکند.
