مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل در تحلیلی تازه، از شکلگیری شکافی جدی در داخل ایران بر سر آینده دکترین هستهای خبر داده است؛ شکافی میان حامیان عبور از «آستانه هستهای» و ساخت سلاح، مخالفانی که هزینههای چنین تصمیمی را برای بقای جمهوری اسلامی سنگین میدانند و جریانی که تنگه هرمز را مؤثرتر از بمب اتمی برای بازدارندگی میبیند. این گزارش تأکید میکند تحولات پس از جنگهای اخیر، این بحث را از یک موضوع نظری به یکی از مهمترین مسائل راهبردی پیش روی تهران تبدیل کرده است.
این بخش بهصورت خودکار گردآوری شده است. برای مطالعه کامل خبر، به منبع اصلی مراجعه کنید.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، راز زیمت، مدیر برنامه ایران و محور شیعی و سردبیر مشترک نشریه «ارزیابی راهبردی» در مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل (INSS)، در این مقاله به بررسی گفتمان علنی شکلگرفته در ایران درباره احتمال تغییر دکترین هستهای جمهوری اسلامی میپردازد. او با مرور مواضع مقامهای حکومتی، نمایندگان مجلس، دیپلماتها، کارشناسان و رسانههای اصولگرا، نزدیک به سپاه و اصلاحطلب، سه جریان عمده را در این بحث شناسایی میکند: گروهی که از ساخت سلاح هستهای حمایت میکنند، جریانی که با عبور ایران از آستانه هستهای مخالف است و گروه سومی که معتقد است تنگه هرمز، حتی بیش از بمب اتمی، میتواند ابزار اصلی بازدارندگی ایران باشد.
زیمت مینویسد جمهوری اسلامی طی چند دهه سیاستی را دنبال کرده که میتوان آن را «آستانه هستهای» توصیف کرد؛ به این معنا که ایران در پی دستیابی به دانش، مواد، زیرساخت و توان فنی لازم برای ساخت سلاح هستهای بوده، بدون آنکه رسماً وارد مرحله تولید بمب شود. هدف از این سیاست، برخورداری از نوعی بازدارندگی بالقوه و حفظ گزینه هستهای، بدون پرداخت هزینههای سنگین سیاسی، اقتصادی و نظامی ناشی از یک گریز آشکار به سمت سلاح هستهای بوده است.
با این حال، تحولات پس از اکتبر ۲۰۲۳ و بهویژه دو جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، اعتبار این دکترین را در تهران بیش از گذشته زیر سؤال برده است. فرسایش «محور مقاومت»، آشکار شدن محدودیتهای بازدارندگی موشکی و پهپادی ایران و آسیبدیدن تأسیسات هستهای، موجب تقویت دیدگاهی شده که معتقد است تنها برخورداری از سلاح هستهای میتواند بقای حکومت را در برابر تهدیدهای خارجی تضمین کند.
در مقابل، گروه دیگری در ایران هشدار میدهد که سلاح هستهای نهتنها مصونیت کامل ایجاد نخواهد کرد، بلکه ممکن است زمینهساز حمله تازه آمریکا و اسرائیل، انزوای شدیدتر بینالمللی و حتی تهدید مستقیم بقای جمهوری اسلامی شود.
از برنامه هستهای دوران شاه تا سیاست آستانهای جمهوری اسلامی …
