تصاویری از بزرگ‌ترین روستای خالی از سکنه ایران ؛ ببینید

به گزارش همشهری آنلاین، در تاریخ ۲۸ آذرماه ۱۳۵۶، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی تقریبی ۶.۶ ریشتر شهرستان زرند و مناطق پیرامونی آن، از جمله گیسک را لرزاند. این زلزله یکی از وقایع تلخ و تأثیرگذار در تاریخ معاصر منطقه کرمان بود. شدت زمین‌لرزه به‌قدری بود که بخش‌های وسیعی از بافت سنتی و خشتیِ گیسک به‌طور کامل فروریخت و خانه‌ها غیرقابل سکونت شدند.پس از وقوع این فاجعه و به دلیل تخریب گسترده و خطرات احتمالی پس‌لرزه‌ها، تصمیم بر این شد که روستای جدیدی در مجاورت گیسک قدیم احداث شود. با انتقال ساکنان به روستای طالقانی، روستای قدیمی به حال خود رها شد. از سال ۱۳۵۶ تاکنون، این روستا به‌صورت یک سایتِ متروکه باقی مانده است. عدم دست‌خوردگیِ این ویرانه‌ها، گیسک را به منبعی دست‌اول برای مطالعه شیوه‌های کهنِ ساخت‌وساز در مواجهه با توپوگرافی کوهستانی و نیز اثرات فرسایش بر سازه‌های خشتی تبدیل کرده است.

در خصوص معماری روستای گیسک، باید توجه داشت که این روستا متعلق به «یک شخص خاص» یا «یک دوره معماریِ سبک‌مدار» (مانند معماری صفویه یا قاجاریه) نیست؛ بلکه گیسک تجلی کامل «معماری بومی» یا به اصطلاح معروفِ معماری، «معماری بدون معمار» است. روستا در یک دوره زمانی طولانی و بر اساس نیازهای زیستی ساکنان گسترش یافته است. این یعنی فرم روستا تابع دستورِ یک حاکم یا معمار نبوده، بلکه با «شیب زمین» و «نیاز به امنیت و دسترسی» شکل گرفته است. ویژگی بصری شاخص این روستا، رنگ سرخ خاک آن است. خانه‌ها با استفاده از مصالح همان کوهپایه (که دارای ترکیبات اکسید آهن است) ساخته شده‌اند. این یعنی معماری گیسک مستقیماً از بستر زمین استخراج شده است.سازه‌ها تماماً خشتی و گلی هستند. طاق‌های گهواره‌ای و کوتاه که در گیسک دیده می‌شود، راهکاری هوشمندانه برای پوشش فضا با کمترین مصالح و بیشترین استحکام در برابر … …