چند کلمه تا فاجعه | پشت پرده‌ جنایت‌های ناگهانی

هفت صبح| در روزهای اخیر، چیزی که بیشتر از هر چیزی در خبرها و گفت‌وگوها دیده می‌شود، یک نوع فشار عصبی شدید و خفقان‌گونه است که روی اعصاب همه ما سوار شده. انگار جامعه به نقطه‌ای رسیده که کوچک‌ترین جرقه، می‌تواند یک انفجار بزرگ به راه بیندازد؛ بحث‌های ساده در ترافیک، یک اختلاف کوچک بر سر پارک کردن ماشین، یا حتی یک سوءتفاهم ساده در محیط کار، حالا دیگر به یک دعوای لفظی ختم نمی‌شود؛ بلکه خیلی سریع و در چشم به هم زدنی، به حوادثی وحشتناک، ضرب و جرح و حتی قتل منجر می‌شود. واقعیت این است که در دوره کنونی، چالش‌ها و فشارهای زندگی چنان زیاد شده که انگار صبر آدم‌ها به ته خط رسیده و هر بحث و جدلی می‌تواند منجر به یک حادثه تکان‌دهنده و حتی مرگ یک انسان شود.

  پشت پرده‌ جنایت‌های ناگهانی

وقتی به جنایات تکان‌دهنده اخیر در تهران و کلانشهرهای دیگر نگاه می‌کنیم، از درگیری مرگبار همسایگان با سلاح سرد گرفته تا تیراندازی در واحدهای تجاری و قتل‌های خانوادگی در محدوده‌هایی مثل سیمون بولیوار، اولین واکنشی که مردم به این اخبار نشان داده‌اند این بوده که «چرا یک اتفاق ساده اینقدر به سرعت به حادثه‌ای جنایی بدل می‌شود؟»

 

اما سید محمد میرپنهان، استاد جرم‌شناسی، معتقد است که ما باید میان «ظاهر ناگهانی» یک جنایت و «فرایندی» که پیش از آن شکل گرفته، تفاوت قائل شویم. حقیقت این است که شاید یک حادثه در چند دقیقه رخ داده باشد، اما تعارض، خصومت، احساس تحقیر و میل به انتقام، شاید هفته‌ها یا ماه‌ها پیش از آن لحظه شروع شده باشد. البته همه قتل‌ها این‌طور نیستند و بعضی‌ها واقعاً پیش‌بینی‌ناپذیرند، اما در اکثر موارد، یک زنجیره از خشم انباشته شده وجود دارد که در نهایت به انفجار ختم می‌شود.

  ابزاری برای تخلیه خشم‌های لحظه‌ای

یکی از بحرانی‌ترین نقاط این گزارش، بحث دسترسی به ابزارهای کشنده است. تفاوت میان یک درگیری ساده و یک جنایت مرگبار، اغلب مربوط به همین یک لحظه است که فرد به سلاح دسترسی پیدا می‌کند. میرپنهان تأکید می‌کند که در قتل‌های مسلحانه، نباید فقط به دنبال مجازات «مرتکب نهایی» بود.  میرپنهان در این زمینه معتقد است که اگر بخواهیم واقعاً پیشگیری کنیم، باید «زنجیره دسترسی به سلاح» را جدی گرفت.

  …