شوراها؛ یار شاطر یا بار خاطر؟

واکنش منفی مهدی چمران رییس شورای شهر تهران به پیشنهاد انحلال شوراها قابل پیش‌بینی بود هر چند نه با این ادبیات بلکه با توضیحات و توجیهاتی ولی او با ژست دفاع از قانون اساسی گفته "شتر در خواب بیند پنبه‌دانه"!

سال‌ها بود کسی دیگر این ضرب‌المثل را به کار نمی‌بُرد از شدت استعمال اما از ویژگی‌های پا‌به‌سن گذاشتن یکی هم مرور خاطرات گذشته و نقل مکرر آنها برای اطرافیان و بهره از توشه‌های قبلی واژگانی و مثالی است و آقای چمران هم در 85 سالگی با ادبیات دهۀ 60 سراغ این شعر رفته که مصراع نخست آن ضرب‌المثل شده و از لنگۀ دوم کمتر گفته می‌شود: گَهی لف‌لف خورَد گَه دانه‌دانه...

البته مشخص نیست منتقدان استمرار فعالیت شوراها بعد از انقضای دورۀ 4 ساله در سال قبل را مصداق شترهایی دانسته که خواب پنبه‌‌دانه می‌بینند و لف‌لف یا دانه‌دانه تناول می‌کنند یا کلیت کسانی که معتقدند این پروژه به رغم نیت کاملا خیر پیشنهاد دهندۀ اولیه و تصویب کنندگان و مجری به انحراف و شکست انجامیده و نقض غرض شده است؟

واقعیت این است که شوراهای کنونی در بهترین حالت شورای شهرداری‌اند نه شورای شهر و با مدل مطلوب مرحوم طالقانی فاصله بسیار دارند.

هر چند در دولت مهندس بازرگان هم در چند نقطه انتخابات شوراها برگزار شد تا جایی که مرحوم طالقانی از همان "شوراهای نیم‌بند" به عنوان یک الگو برای حل و فصل مخاصمات یاد کرد اما اجرایی و عملیاتی شدن شوراها یادآور عزم و همت سید محمد خاتمی در دولت اصلاحات است.

با این حال فرجام شورای اول و انحلال ناگزیر آن و روی‌گردانی اکثریت مردم از شرکت در انتخابات دورۀ دوم سبب شد که اقلیتی با آرای سازمان‌یافته با عنوان "آبادگران" شورای دوم را در دست گیرد و از دل آن شهرداری به نام محمود احمدی نژاد برآید که شهرداری را سکوی ریاست‌جمهوری کند و از 84 سنگ‌هایی به چاه سیاست و پرونده هسته‌ای و اقتصاد و دیپلماسی ایران به اندازد که تمام 20 سال بعد از آن مصروف اصلاح و جبران شود و به نقطه‌ای برسیم که اکنون هستیم حال آن که آن روزها صحبت از سند چشم‌انداز 20 ساله بود و این که در افق آن کجا خواهیم بود و حالا دغدغۀ غالب نه توسعه و افزایش درآمد سرانۀ ایرانیان که تأمین مبلغ کالابرگ و امکان واردات کالا از مرزهای زمینی و کابوس جنگی دیگر است. …