بودجه می‌گیرند، وام هم می‌گیرند ؛ وام‌های بانکی به جیب چه کسانی می‌رود؟

جهان صنعت نیوز، احسان کشاورز – در اقتصادی که دولت برای تامین هزینه‌های جاری خود با تنگنای منابع دست‌وپنجه نرم می‌کند، بانک‌ها از کمبود نقدینگی می‌گویند و تولیدکنندگان برای دریافت تسهیلات سرمایه در گردش ماه‌ها در انتظار می‌مانند برخی نهادهای عمومی ظاهرا راه‌های متعددی برای دسترسی به منابع مالی دارند. ازیک‌سو سهم خود را از بودجه عمومی مطالبه می‌کنند و از سوی دیگر در فهرست دریافت‌کنندگان تسهیلات بانکی و بدهکاران شبکه بانکی نیز حضور دارند. حالا تازه‌ترین اطلاعات بانک مرکزی از وضعیت تسهیلات پرداختی و مانده بدهی شرکت‌ها و نهادها در تابستان‌۱۴۰۵ گوشه‌ای از این واقعیت را آشکار کرده است؛ واقعیتی که در آن دسترسی به اعتبار بانکی تنها یک مساله مالی نیست بلکه پرسشی درباره چگونگی توزیع منابع محدود اقتصاد ایران است.

نمونه آن را می‌توان در سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران دید؛ نهادی که هر سال در جداول بودجه جایگاه قابل‌توجهی دارد و در کنار اعتبارات دولتی از منابع درآمدی دیگری نظیر تبلیغات تجاری نیز برخوردار است. با این ‌حال نام این سازمان در فهرست تسهیلات بانکی نیز دیده می‌شود. اطلاعات منتشرشده نشان می‌دهد صداوسیما یک همت تسهیلات از بانک سپه دریافت کرده و مانده بدهی ثبت‌شده آن به این بانک به حدود ۲۳/ ۱‌همت رسیده است. این رقم به‌خودی‌خود نشانه بدهی معوق یا تخلف نیست اما پرسش درباره چرایی و محل مصرف اعتبار بانکی نهادی را مطرح می‌کند که تامین مالی آن بخش مهمی از بودجه عمومی را نیز به خود اختصاص داده است.

طنز ماجرا آنجاست که در همان روزهایی که ارقام بودجه و بدهی این سازمان همچنان موضوع بحث است برنامه‌ای تلویزیونی با آوردن الاغ به استودیو، دوشیدن حیوان و نوشیدن شیر آن مقابل دوربین چنان جنجالی به پا کرده که حتی فرهنگستان علوم پزشکی ایران نیز به شیوه ارائه این محتوا اعتراض کرده؛ صحنه‌ای که فارغ از قضاوت درباره ارزش غذایی شیر الاغ پرسشی آشنا را دوباره زنده می‌کند: رسانه‌ای که برای تولید محتوای عمومی از منابع قابل‌توجهی برخوردار است کیفیت و اثربخشی تولیدات خود را با چه معیاری می‌سنجد؟ آیا صرف پرکردن آنتن توجیهی کافی برای هزینه‌کرد منابع عمومی است؟ …