به گزارش سایت دیدبان ایران، پژوهشگران در مطالعهای روی ۲۰۰ داوطلب دریافتند فراوانی برخی باکتریهای روده و دهان با شدت صفات شخصیتی سایکوپاتیک همبستگی مثبت دارد. هرچه دانش ما دربارهی میکروبیوم بیشتر میشود، شواهد بیشتری از نقش گستردهی میکروبهای بدن در فرایندهای مختلف زیستی به دست میآید. پژوهشهای پیشین نشان دادهاند که میکروبیوم میتواند با احساسات و حتی واکنش به ترس ارتباط داشته باشد؛ اما آیا این ارتباط به ویژگیهای شخصیتی نیز ربطی دارد؟
بر پایهی پژوهشها، پاسخ بسیار دور از انتظار است. بهگزارش ساینسآلرت، پژوهشی تازه، شواهدی از ارتباط میان برخی میکروبهای روده و دهان و صفات سایکوپاتیک ارائه میدهد. بااینحال، پژوهش هنوز داوری همتا نشده و مهمتر از آن، یافتهها رابطهای بر پایهی همبستگی را نشان میدهند و بههیچوجه ثابت نمیکنند که میکروبهای بدن باعث شکلگیری صفات سایکوپاتیک میشوند.
سایکوپاتی یا روان آزاری، نوعی اختلال شخصیتی است که ویژگیهایی مانند فقدان همدلی، گرایشهای ضداجتماعی، تکانشگری و خودمحوری را دربرمیگیرد. منشأ زیستی این ویژگیها هنوز بهطور کامل شناخته نشده است. پژوهشهای پیشین نیز تفاوتهایی را در ساختار و عملکرد برخی نواحی مغز، از جمله قشر پیشپیشانی و نواحی تمپورو-لیمبیک، با سایکوپاتی مرتبط دانستهاند؛ اما پژوهشگران معتقدند این تفاوتها بهتنهایی برای توضیح کامل پایههای عصبزیستی رفتارهای سایکوپاتیک کافی نیستند.
کارولینا کاستا، دانشمند زیستپزشکی از دانشگاه پورتو در پرتغال و همکارانش در پژوهش جدید این فرضیه را بررسی کردند که ترکیب میکروبیوتای روده و دهان ممکن است با صفات سایکوپاتیک زیرآستانهای در جمعیت عمومی ارتباط داشته باشد.
وجود باکتریها بهخودیخود به معنای بیماری یا اختلال رفتاری نیست
در مطالعه، ۲۰۰ بزرگسال سالم به عنوان داوطلب شرکت کردند. شرکتکنندگان پرسشنامهی «مقیاس خودگزارشی سایکوپاتی» را تکمیل کردند؛ ابزاری که برای سنجش صفات سایکوپاتیک طراحی شده است. پژوهشگران همچنین از شرکتکنندگان نمونههای خون، بزاق و مدفوع گرفتند و ترکیب باکتریایی و برخی نشانگرهای متابولیک نمونهها را بررسی کردند. در تحلیل اولیهی تنوع میکروبهای روده و دهان در افراد، ارتباط مشخصی با صفات سایکوپاتیک دیده نشد. اما هنگامی که پژوهشگران فراوانی گونهها و جنسهای باکتریایی را با امتیازهای سایکوپاتی مقایسه کردند، چند ارتباط قابلتوجه آشکار شد.
پژوهشگران دریافتند افرادی که مقدار بیشتری از سه نوع باکتری مشخص در بدن خود داشتند، در پرسشنامههای مربوط به ویژگیهای روان آزاری نیز امتیاز بالاتری کسب کردند. این سه باکتری شامل آلیسونلا (Allisonella)، پرووتلا (Prevotella) و کلواسیباسیلوس اورینسیس (Cloacibacillus evryensis) بودند.
باکتریهای مذکور بخشی از جامعهی میکروبی بدن انسان هستند؛ یعنی مجموعهی عظیمی از میکروبهایی که بهطور طبیعی در بخشهایی مانند روده و دهان زندگی میکنند. آلیسونلا و پرووتلا از جنسهایی هستند که گونههای مختلف آنها در دستگاه گوارش انسان یافت میشوند، درحالیکه کلواسیباسیلوس اورینسیس نیز یکی از باکتریهایی است که در محیط روده شناسایی شده است. وجود این باکتریها بهخودیخود به معنای بیماری یا اختلال رفتاری نیست؛ بسیاری از میکروبهای بدن بخشی طبیعی از میکروبیوم انسان هستند.
در مقابل، مقدار بیشتر باکتری ترپونما وینسنتی (Treponema vincentii) در دهان با امتیاز پایینتر در ویژگیهای مرتبط با سایکوپاتی همراه بود. ترپونما وینسنتی یکی از باکتریهای موجود در محیط دهان است و در برخی شرایط میتواند با بیماریهای لثه ارتباط داشته باشد.
پژوهشگران تأکید میکنند که نتایج بههیچوجه ثابت نمیکند این باکتریها باعث شکلگیری ویژگیهای سایکوپاتیک میشوند. مطالعه تنها نشان داده است که مقدار برخی باکتریها و شدت این ویژگیها در افراد مختلف با یکدیگر ارتباط دارند.
اما ارتباط چگونه ایجاد میشود؟ پژوهشگران چند احتمال را مطرح کردهاند. برای مثال، آلیسونلا پیشتر با برخی بیماریها و فرایندهای التهاب در بدن مرتبط دانسته شده است. التهاب نیز میتواند با مشکلاتی مانند اضطراب و افسردگی ارتباط داشته باشد. بنابراین، شاید تغییرات مرتبط با التهاب یکی از مسیرهایی باشد که از طریق آن میکروبهای بدن با رفتار و ویژگیهای شخصیتی ارتباط پیدا میکنند. البته برای تأیید این فرضیه هنوز شواهد کافی وجود ندارد.
پرووتلا نیز پیشتر با برخی اختلالهای روانی و عصبی مرتبط شده و احتمال میرود در نحوهی پردازش احساسات نقش داشته باشد. درباره کلواسیباسیلوس اورینسیس، پژوهشگران احتمال دیگری را مطرح کردهاند: این باکتری ممکن است در تولید گاما-آمینوبوتیریک اسید یا «گابا» نقش داشته باشد. گابا مادهای در مغز است که فعالیت سلولهای عصبی را کاهش میدهد و در تنظیم برخی فرایندهای مغزی، از جمله کنترل تکانهها، نقش دارد.
در سوی دیگر، مقدار بیشتر ترپونما وینسنتی در دهان با امتیاز پایینتر در ویژگیهای مرتبط با سایکوپاتی همراه بود، اما پژوهشگران هنوز توضیح مشخصی برای این ارتباط ندارند.
یافتهها میتوانند سرنخ تازهای دربارهی ارتباط میان میکروبهای بدن و رفتار انسان ارائه دهند، اما هنوز نمیتوان گفت این باکتریها در شکلگیری چنین ویژگیهایی نقش مستقیم دارند. برای مثال، ممکن است عوامل دیگری نیز همزمان بر میکروبیوم و رفتار افراد اثر بگذارند.
به همین دلیل، پژوهشهای بیشتری لازم است تا مشخص شود آیا تغییر در میکروبهای بدن واقعاً میتواند بر رفتار اثر بگذارد یا این ارتباط صرفاً نتیجهی عوامل دیگر است. در حال حاضر، نمیتوان از روی ترکیب میکروبهای بدن تشخیص داد که فردی ویژگیهای مرتبط با سایکوپاتی دارد و مطالعه نیز روش خاصی را ارائه نکرده است.
یافتهها بهصورت پیشانتشار در مجلهی Translational Psychiatry منتشر شده است.
