میانجی و روادار

محسن‌ حسام مظاهری، پژوهشگر مطالعات اجتماعی دین  و تشیع:  وی با وجود آنکه از نظر گرایش فقهی جزو فقهای سنت‌گرای حوزه محسوب می‌شد و در سیاست و تاریخ نیز چنانکه از گفته‌ها و نوشته‌های پراکنده‌اش (از جمله در مجموعه ‌کتاب خواندنی «جرعه‌ای از دریا») مشخص است، بی‌ذائقه و بی‌موضع نبود، اما منش و سلوک اجتماعی-سیاسی خاص و متمایز خود را داشت. او در دو،سه دهه اخیر نقشی را ایفا می‌کرد که دیگران قادر به انجامش نبودند: نقش «میانجی» میان جریان‌ها و اشخاص دینی.

 شبیری زنجانی، یک «دیلماج» (به تعبیر شیرین آذری‌زبان‌هایی چون آن مرحوم) بود برای برگردان حرف‌های دو گروهی که زبان هم را درک نمی‌کردند. برای همین، گره‌هایی که با قانون و روش‌های معمول سیاست‌ورزی باز نمی‌شد، گاه با یک تلفن وی گشوده می‌شد و چالش‌هایی که می‌توانستند بحران‌آفرین شوند، گاه با یک توصیه او برطرف می‌‌شد. این میانجی‌گری‌ها البته نوعاً در پرده بود و رسانه‌ای نمی‌شد و این هم از سلوک وی بود.

به سبب همین نقش‌آفرینی، شبیری زنجانی محبوب همه طرفین بود. هم با رهبر شهید حشر و نشر داشت و هم نماز میت روحانیون منتقدرا می‌خواند … …