ایران و آمریکا؛ راهی جز مذاکره هست؟

در شرایطی که ایران یک جنگ پرهزینه را پشت سر گذاشته و همچنان با پیامدهای جنگ و فشارهای اقتصادی و امنیتی روبه‌روست، یک پرسش اساسی مطرح است: آیا راه پایان بحران از میز مذاکره می‌گذرد یا ایران باید با تغییر محاسبات آمریکا، این کشور را وادار به تغییر سیاست کند؟ از یک سو، کوروش احمدی، کارشناس مسائل بین الملل در برنامه مناظره سیاسی «باشگاه سیاستمداران» معتقد است راهی جز مذاکره برای پایان جنگ وجود ندارد و ایران باید همه مسیرهای دیپلماتیک را برای رسیدن به توافق امتحان کند. از سوی دیگر، فؤاد ایزدی، کارشناس مسائل بین الملل معتقد است تجربه سال‌های گذشته نشان داده مذاکره به‌تنهایی کافی نیست و ایران باید کاری کند که آمریکا به این نتیجه برسد ادامه سیاست فعلی برایش هزینه‌زا و بی‌فایده است. آقای ایزدی، شما معتقدید تفاهم اسلام‌آباد عملاً یک سند بی‌اثر بوده و نباید به احیای آن امید بست. اگر مذاکره و این تفاهم به نتیجه نرسیده، گزینه عملی ایران برای پایان جنگ چیست؟

ایزدی: مشکل اینجاست که ما همچنان منتظر بازگشت آمریکا به تفاهمی هستیم که به اعتقاد من از ابتدا قرار نبود پایدار باشد. تجربه نشان داده آمریکا زمانی سیاست خود را تغییر می‌دهد که محاسبه سود و زیانش تغییر کند. بنابراین ایران باید از این انتظار خارج شود و شرایطی ایجاد کند که ادامه سیاست فعلی برای آمریکا پرهزینه باشد.

آقای احمدی، شما معتقدید تفاهم اسلام‌آباد جدی بوده و حتی وارد مرحله اجرا شده است. آیا واقعاً می‌توان به بازگشت آمریکا به آن امیدوار بود؟

احمدی: بله، به نظر من نمی‌توان این سند را صرفاً یک تکه کاغذ دانست. اقداماتی در چارچوب آن انجام شد و همین نشان می‌دهد که دو طرف به یک نقطه قابل‌توجه رسیده بودند. اختلافات بعدی، به‌ویژه درباره تفسیر برخی بندها و موضوع تنگه هرمز، باعث شکست روند شد. بنابراین به جای کنار گذاشتن مذاکره باید برای حل اختلافات دوباره پای میز نشست.

آقای ایزدی، منتقدان شما می‌گویند وقتی می‌گویید باید محاسبات آمریکا را تغییر داد، در عمل مشخص نمی‌کنید چگونه. آیا منظور شما افزایش فشار نظامی است؟ …