اکرامی در این مراسم با اشاره به سابقه فعالیت خود در حوزه آموزش و شعر اظهار کرد: جامعه را نمیتوان بر اساس رقابت تربیت کرد و انتظار داشت که در محیطهای کاری و اجتماعی، رفاقت حاکم باشد. اگر جامعه را بر پایه رقابت تربیت کنیم، افراد به جای کمک به یکدیگر، بخشی از انرژی خود را صرف جلوگیری از موفقیت دیگران میکنند.
وی ادامه داد: ادبیات زمانی که میخواهد یک مفهوم را زیباتر، اثرگذارتر و ماندگارتر بیان کند، از هنر بهره میگیرد و شعر یکی از هنرهای اصیل ماست.
دبیر جشنواره شعر دفاع مقدس با اشاره به سابقه خود در دبیری این رویداد گفت: فکر میکنم چهار یا پنج دوره دبیر جشنواره شعر دفاع مقدس و شعر فجر بودهام و در دورههای مختلف فعالیت کردهام. یکی از جاهایی که همیشه با افتخار در آن حضور داشتهام، جشنواره شعر دفاع مقدس است. از شعرهایی که به این جشنواره میرسد، لذت میبرم و از نظر عاطفی و محتوایی تحت تأثیر قرار میگیرم.
اکرامی افزود: به نظر من تاکنون به شعر دفاع مقدس توجه خوبی شده است، اما میتوان این توجه را بیشتر کرد و برای آن اتاق فکر بهتری در نظر گرفت.
وی با اشاره به تأثیر هوش مصنوعی بر آینده ادبیات گفت: با توجه به فعال و کنشگر بودن شاعران و حضور آنها در لحظه، درباره این موضوع کتابی با عنوان «شاعری در سایه هوش مصنوعی» نوشتهام که نخستین کتاب در این حوزه است. در این زمینه آقای شاهرضایی نیز به من کمک و راهنمایی کردند.
اکرامی ادامه داد: شاعران در عصر هوش مصنوعی ماندگار خواهند ماند، اگر به مفاهیم، مسائل ارزشی و واقعیتهای انسانی بپردازند؛ البته به شرط اینکه شاعر بتواند محتوا را بهدرستی بشناسد و آن را «هک» کند.
وس با بیان اینکه دفاع مقدس، شهادت، ایثار و فداکاری از جمله محتواهای اصیل و همواره تازه هستند، گفت: این مفاهیم جزو ارزشهای انسانیاند و اگرچه تاکنون به شعر دفاع مقدس توجه زیادی شده است، لازم است این توجه بیشتر شود تا شاعران بتوانند به وظیفه ذاتی خود عمل کنند.
برگزیدگان بیستوهفتمین کنگره شعر دفاع مقدس
اکرامی در ادامه اسامی برگزیدگان بیستوهفتمین کنگره شعر دفاع مقدس را اعلام کرد.
در بخش میراثهای ماندگار:
نفر اول: یزدان سرگزی از سیستان و بلوچستان
نفر دوم: زهرا شعبانی از خوزستان
نفر سوم: داود قرهجلو از زنجان
در بخش دفاع مقدس، مقاومت اسلامی و جنگ ۱۲ روزه:
نفر اول: معصومه کولیوند از همدان
نفر دوم: زیبا خدابخشی از کهگیلویه و بویراحمد
نفر سوم: اصغر عظیمی از کرمانشاه
در بخش شعر دفاع مقدس با مضامین عاشورایی:
نفر اول: حمیده پارسافر از استان مرکزی
نفر دوم: عباس رضایی از ایلام
نفر سوم: سمیه رضایی از کردستان
در بخش ولایتمحوری و جهاد تبیین:
نفر اول: عاطفه خرمی از تهران
نفر دوم: محسن کاویانی از تهران
نفر سوم: سیدابوالفضل مبارز از خراسان رضوی
در بخش تجلی مردم در شعر دفاع مقدس:
نفر اول: ناصر دوستی از زنجان
نفر دوم: نجمه نبائیان بروجنی از آذربایجان غربی
نفر سوم: مرتضی کریوانی از خراسان شمالی
در بخش کودک و نوجوان:
نفر اول مریم اسلامی از تهران
نفر دوم اکرم سادات هاشمی از تهران
نسرین سلیمانی از زنجان
ادبیات صدای انسانی در برابر آمار جنگ است
محمدجواد کامور بخشایش، دبیر علمی بیستوچهارمین دوره انتخاب کتاب سال دفاع مقدس، در این مراسم با اشاره به نقش ادبیات در ماندگار کردن تجربه جنگ، گفت: جنگها پایان مییابند، اما آنچه از آنها در حافظه انسانها باقی میماند، نیازمند روایت و بازخوانی است و ادبیات یکی از مهمترین ابزارهای بشر برای حفظ حافظه جنگ، روایت تجربه انسانی آن و انتقال این تجربه به نسلهای آینده است.
وی اظهار کرد: ویرانهها بازسازی میشوند، سلاحها کنار گذاشته میشوند، سربازان به خانه بازمیگردند و نسلهای تازه متولد میشوند، اما جنگ در حافظه و ذهن انسان باقی میماند. اینجاست که ادبیات وارد میدان میشود و با حافظه انسانها برای زنده نگه داشتن جنگ سروکار پیدا میکند.
کامور بخشایش ادامه داد: ادبیات تلاش میکند یک واقعه تاریخی را از ماهیت صرفاً تاریخی خود فراتر ببرد و آن را به یک مسئله انسانی و فرهنگی تبدیل کند. جنگها تمام میشوند، اما رنجها باقی میمانند و ادبیات میخواهد نشان دهد که انسانها در یک دوره چه سختیهایی را تحمل کردهاند و نسل امروز و آینده چه وظیفهای در قبال دستاوردهای آن دوره دارد.
دبیر علمی بیستوچهارمین دوره انتخاب کتاب سال دفاع مقدس افزود: جنگ در خونها اتفاق افتاده، در ذهن مادران، زندگی کودکان، انتظار همسران، خاطرات سربازانی که بازمیگردند و حتی در سکوت کسانی که هیچگاه نتوانستند آنچه را دیدهاند بیان کنند، باقی مانده است. در ادبیات با آمار جنگ مواجه نیستیم؛ با انسان مواجهیم. ادبیات صدای انسانی در برابر آمار جنگ است.
وی با اشاره به تفاوت نگاه تاریخی و ادبی به جنگ گفت: یکی از کارکردهای مهم ادبیات، توجه به ماهیت انسانی جنگ و حفظ حافظه جمعی یک ملت است. جنگ تمام میشود، اما در حافظهها باقی میماند و هر نسل نیاز دارد بداند نسل پیش از او چه تجربهای داشته است.
کامور بخشایش با بیان اینکه جنگ تحمیلی عراق علیه ایران تجربهای گسترده برای جامعه ایرانی بود، اظهار کرد: این جنگ همه بخشهای کشور را تحت تأثیر قرار داد و یکی از مهمترین ظرفیتهای ادبیات دفاع مقدس این است که انسان را در مرکز روایت قرار دهد. رزمنده فقط یک نیروی نظامی نیست؛ او انسانی با ترس، امید، دلتنگی، خاطره، آرزو و تجربههای مختلف است. هرچه ادبیات بتواند این لایههای انسانی را بهتر روایت کند، تصویر کاملتری از جنگ ارائه خواهد داد.
وی درباره تجربه دوره گذشته جایزه کتاب سال دفاع مقدس گفت: بررسی حدود سه هزار اثر در دوره قبل انجام شد و حدود هزار اثر وارد گردونه داوری شدند. از داوران باتجربه و متخصص استفاده کردیم و در نهایت حدود ۵۰ اثر به عنوان آثار برتر به مخاطبان معرفی شدند. امیدواریم امسال این روند با توان بیشتری ادامه پیدا کند.
دبیر علمی بیستوچهارمین دوره انتخاب کتاب سال دفاع مقدس یکی از برنامههای این دوره را تلاش برای به تصویب رسیدن جایگاه جایزه کتاب سال دفاع مقدس در شورای عالی انقلاب فرهنگی عنوان کرد و گفت: در این مسیر از مسئولان و مدیران فرهنگی درخواست کمک و همراهی داریم تا جایگاه واقعی ادبیات دفاع مقدس و این جشنواره تثبیت شود.
وی افزود: امسال بخش ویژهای با موضوع «دفاع مقدس ۲ و ۳» خواهیم داشت و آثار این حوزه مورد بررسی و داوری قرار میگیرند و برای آن جایزه ویژهای در نظر گرفته خواهد شد.
کامور بخشایش ادامه داد: بخش ویژه جایزه نویسنده نو قلم را نیز حفظ خواهیم کرد و با تشکیل هیئت علمی قوی و مجرب، تولید نشریه با هدف اطلاعرسانی و همچنین ایجاد گروهی در یکی از پیامرسانها، تلاش میکنیم ارتباط بیشتری با مخاطبان و فعالان این حوزه برقرار کنیم.
وی مهمترین وظیفه جایزه انتخاب بهترین کتاب سال دفاع مقدس را «اعتباربخشی، شناسایی و تقویت ادبیات و پژوهشهای مرتبط با دفاع مقدس» دانست و ابراز امیدواری کرد این دوره با همکاری بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس و سازمان ادبیات و تاریخ دفاع مقدس، با کیفیت بیشتری نسبت به سال گذشته برگزار شود.
کامور بخشایش همچنین با اشاره به برگزار نشدن اختتامیه دوره گذشته به دلیل شرایط جنگی گفت: امیدواریم امسال بتوانیم اختتامیه را برگزار کنیم و به نحو احسن از برگزیدگان این جشنواره تجلیل و تقدیر به عمل آوریم. کد مطلب 6919918 زهرا اسكندری
