صلح امنیت را تضمین نمی‌کند - دیپلماسی ایرانی

دیپلماسی ایرانی: در جهان قرن بیست و یکم به مرور زمان انگاره فریبنده دیپلماسی عمومی و قدرت نرم، جای خود را به قدرت سخت و جنگ داده است. قانون زور یا همان قانون جنگل بر جهان چیره شده و امنیت به نایاب‌ترین کالای جهان تبدیل شده که احساس امنیت را راز بقای بازیگران برساخته است.

رویکرد قدرت‌طلب، ستیزه‌جوی بسیاری بازیگران نظام جهانی، سبب شکلگیری وضعیتی شده که نظم پیشین یا همان نظم موجود فروپاشیده اما نظم جدید شکل نگرفته است. این وضعیت که مؤلفه اصلی آن آنارشی، برقراری قانون زور و ناامنی است را می‌توان جهان جنگلی نامید، زیرا همخوانی بسیاری با انگاره وضعیت طبیعی توماس هابز دارد که: "انسان گرگ انسان است" و "همه علیه همه" هستند.

امنیت در وضعیت هابزی یا جهان جنگلی، راز بقای بازیگران قلمداد می‌شود، بازیگرانی که نتوانند امنیت خود آن‌هم امنیت پایدار را برقرار سازند، به روند ناتوانی و فروپاشی ژئوپلیتیک کشانده می‌شوند. این امنیت پایدار افزون بر بازیگر اصلی، ‌باید دوستان یا محور ژئوپلیتیک این بازیگر را نیز دربرگیرد.

امنیت پایدار در مقابل امنیت بی‌کیفیت و شکننده قرار دارد که جهان کنونی در شکننده‌ترین وضعیت امنیتی پسا فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی قرار گرفته است. رخدادهای چند سال گذشته به‌ویژه بحران فراگیر و جنگ روزافزون در شمال آفریقا، تهاجم روسیه به اوکراین، تهاجم اسرائیل به فلسطین و ویرانی غزه، تهاجم اسرائیل به لبنان، ... تهاجم امریکا و اسرائیل به ایران را می‌توان مؤلفه‌های امنیت شکننده و بدون کیفیت برشمرد که در دو محور زیر تحلیل می‌شود:

یکم – صلح افسونگر: از میان آرزوهای دیرین بشر، انگاره صلح پایدار همواره در افکار شهروندان، ادبیات سیاسی و اجتماعی جای داشته و یکی از ارکان شکلگیری نظام جهانی بوده است. اگر چه دوگانه صلح و جنگ زیربنای هندسه قدرت هستند، اما افسون صلح بر نفرین جنگ برتری ذهنی داشته است.

برتری صلح بر جنگ که در افکار عمومی، ادبیات سیاسی و روابط بین الملل، روندی دارد که افسون صلح نام می‌گیرد، همواره انسان و حکمران را فریب داده است! …