ایمنی در حملونقل تنها به کیفیت خودرو، مهارت راننده یا رعایت مقررات محدود نمیشود؛ بخش مهمی از امنیت سفر، جابهجایی کالا و استمرار فعالیتهای اقتصادی به کیفیت زیرساختهایی وابسته است که هر روز میلیونها نفر و حجم بزرگی از کالا را از طریق آنها جابهجا میکنند. جادههای فرسوده، خطوط ریلی توسعهنیافته، گلوگاههای ترانزیتی و زیرساختهایی که متناسب با نیازهای امروز اقتصاد کشور بهروزرسانی نشدهاند، علاوه بر افزایش احتمال اختلال و حادثه، هزینه حملونقل را نیز بالا میبرند. در چنین شرایطی، نوسازی زیرساختهای حملونقل را نمیتوان صرفا یک پروژه عمرانی دانست؛ این موضوع بهطور مستقیم با ایمنی، بهرهوری، تجارت و حتی توان رقابتی اقتصاد ایران ارتباط دارد. با این حال، اجرای طرحهای بزرگ حملونقل با مانع مهمی بهنام تأمین مالی روبهروست. به اعتقاد کارشناسان فرسودگی زیرساختهای حملونقل از عوامل اصلی کاه …
این بخش بهصورت خودکار گردآوری شده است. برای مطالعه کامل خبر، به منبع اصلی مراجعه کنید.
ایمنی حملونقل معمولا در زمان وقوع حادثه بیشتر موردتوجه قرار میگیرد، اما بخش قابلتوجهی از الزامات ایمنی باید پیش از وقوع حادثه و در مرحله طراحی، ساخت و نگهداری زیرساختها مورد توجه قرار گیرد. جاده، راهآهن، پل، تونل، بندر و سایر اجزای شبکه حملونقل، زمانی میتوانند نقش خود را بهدرستی ایفا کنند که متناسب با حجم تردد، استانداردهای فنی و نیازهای اقتصادی کشور توسعه یافته و بهطور مستمر نوسازی شوند. فرسودگی زیرساختها علاوه بر افزایش ریسکهای ایمنی، پیامدهای اقتصادی نیز دارد. کاهش سرعت جابهجایی، افزایش زمان سفر، بالا رفتن هزینه نگهداری وسایل نقلیه، افزایش مصرف سوخت و ایجاد گلوگاه در مسیر انتقال کالا، بخشی از هزینههایی است که ضعف زیرساخت میتواند به اقتصاد تحمیل کند.
در این میان، شبکه ریلی اهمیت ویژهای دارد. توسعه راهآهن میتواند ظرفیت جابهجایی بار و مسافر را افزایش داده و بخشی از بار موجود بر شبکه جادهای را کاهش دهد. همچنین تکمیل کریدورهای ترانزیتی میتواند جایگاه ایران را در مسیرهای تجارت منطقهای تقویت کند. با این حال، اجرای پروژههای بزرگ ریلی و حملونقلی به منابع مالی قابلتوجه و بلندمدت نیاز دارد؛ منابعی که در شرایط محدودیت بودجه عمومی و دشواری تأمین مالی خارجی، به آسانی فراهم نمیشوند.
از همین منظر، پیشنهاد مشارکت دادن مردم در پروژههای زیرساختی مطرح میشود. مدل «شرکت سهام عام پروژه» یکی از سازوکارهایی است که میتواند سرمایهگذاران را به یک پروژه مشخص متصل کند. در صورت طراحی شفاف و وجود تضمینهای لازم، سرمایهگذار میتواند بداند منابع او در چه پروژهای مصرف میشود و بازده سرمایهگذاری از چه مسیری تأمین خواهد شد.
البته مشارکت عمومی زمانی میتواند به یک ابزار پایدار تأمین مالی تبدیل شود که الزامات آن بهصورت دقیق تعریف شود؛ از جمله شفافیت مالی، نظارت مستمر، ارزیابی توان مجری، گزارشدهی درباره پیشرفت پروژه و تعیین روشن حقوق سرمایهگذاران.
در نهایت، تأمین مالی و ایمنی دو موضوع جدا از یکدیگر نیستند. هرچه امکان تأمین مالی پایدار برای نوسازی و توسعه زیرساخت فراهم شود، امکان اجرای پروژههای ایمنتر و کاهش فرسودگی شبکه نیز افزایش خواهد یافت. از این منظر، سرمایهگذاری در زیرساخت حملونقل را باید سرمایهگذاری در ایمنی، بهرهوری و آینده اقتصاد کشور دانست. …
