آزادسازی قیمت خودرو می‌تواند قیمت بازار را کاهش دهد

بازار خودرو ایران سال‌هاست با شکاف میان قیمت کارخانه و بازار آزاد مواجه است؛ شکافی که از یک سو منابع مالی خودروسازان را محدود کرده و از سوی دیگر، انگیزه قابل‌توجهی برای فعالیت‌های سوداگرانه ایجاد کرده است. در چنین شرایطی، سیاست‌های فروش مبتنی بر سامانه‌های عرضه و قیمت‌گذاری دستوری نتوانسته‌اند به شکل‌گیری تعادل پایدار در بازار منجر شوند. از سوی دیگر، بخش قابل‌توجهی از تقاضای ثبت‌شده برای خرید خودرو لزوما به‌معنای نیاز مصرفی نیست و اختلاف قیمت، خود به عاملی برای جذب سرمایه‌های سرگردان تبدیل شده است. برای بررسی وضعیت قیمت خودرو در صورت آزادسازی نرخ آن در صنعت و بازار خودرو با «سعید مدنی»، مدیرعامل اسبق گروه خودروسازی سایپا به گفت‌وگو پرداختیم؛

شما یکی از راهکارهای اصلاح وضعیت بازار خودرو را آزادسازی قیمت‌ها می‌دانید. این سیاست چگونه می‌تواند به تعادل بازار منجر شود و آیا اساسا امکان کاهش قیمت خودرو پس از آزادسازی وجود دارد؟

به اعتقاد من، قیمت خودرو باید تابع عرضه و تقاضا باشد و سازوکار تعیین آن نیز به‌صورت روزآمد و شفاف انجام شود. برای درک بهتر موضوع می‌توان به نحوه اعلام نرخ ارز و سکه اشاره کرد. همان‌طور که نرخ این دارایی‌ها به‌صورت روزانه اعلام می‌شود، می‌توان برای خودرو نیز سازوکاری شفاف تعریف کرد تا قیمت رسمی محصولات متناسب با شرایط عرضه و تقاضا مشخص شود. برخلاف تصوری که ممکن است وجود داشته باشد، آزادسازی قیمت خودرو لزوما به معنای افزایش قیمت در بازار نیست؛ حتی معتقدم این سیاست می‌تواند به کاهش قیمت بازار آزاد منجر شود. دلیل آن هم روشن است. زمانی که میان قیمت کارخانه و بازار فاصله قابل‌توجهی وجود دارد، همین اختلاف قیمت به عاملی برای ایجاد تقاضای کاذب تبدیل می‌شود.

در چنین شرایطی، افراد برای خرید خودرو با قیمت کارخانه هجوم می‌آورند، نه لزوما با هدف استفاده از آن، بلکه با این انگیزه که خودرو را نگهداری کنند و در فرصت مناسب با قیمت بالاتر در بازار آزاد بفروشند. هرچه فاصله میان این دو قیمت بیشتر باشد، انگیزه ورود سرمایه‌های سرگردان به بازار خودرو نیز افزایش پیدا می‌کند. …