تماشای پرواز دیگران، آسمان ما را نمی‌سازد

در شبی از اکتبر ۲۰۲۶، در بیابان‌های تگزاس، خودرویی از روی رمپی چندطبقه بالا رفت، در هوا غلتید، «کیک‌فلیپ» زد و از فراز ردیفی از خودروهای دیگر گذشت. کمتر از یک ثانیه از حالت سکون به سرعت ۹۷ کیلومتر بر ساعت رسیده بود. تسلا رودستر نسل جدید، با مخازن هوای فوق‌فشار و ۱۰ نازل پیشران که میراث مشترک اسپیس‌ایکس و یک کارخانه‌ خودروسازی بود، برای مدتی کوتاه از زمین جدا شد.

خبر که به شبکه‌های اجتماعی رسید، موج شوخی‌ها پیش از تحلیل‌ها آمد. کسی زیر ویدئو عکس بزرگراه‌های تهران را گذاشت، دیگری نوشت دیگر ترافیک هم حل شد. خنده‌ها به‌جا بودند. اما زیر آن‌ها چیزی آرام می‌سوخت؛ نه حسادت، که چیزی شبیه‌تر به درد.

ما ملتی هستیم که دهه‌ها پیش نیز خودرو می‌ساختیم. آن روزها دور نیست. اما امروز، وقتی خودرویی در آن سوی دنیا با پیشران موشکی در هوا غلت می‌زند و ما برای خرید یک پراید باید سال‌ها صبر کنیم، فاصله دیگر فقط فنی نیست؛ فاصله‌ای است در نگاه، در جسارت، در اعتماد به آینده.

البته باید صادق بود. آن‌چه در تگزاس دیدیم یک نمایش بود، نه یک محصول. تسلا هنوز قیمت، تاریخ تحویل و جزئیات عرضه را اعلام نکرده است. تولید را برای ۲۰۲۸ وعده داده. حتی ایلان ماسک خودش گفته این خودرو برای بیشترین ایمنی بهینه نشده و فاصله از آزمایشگاه تا خیابان، از نمایش تا مجوز، از رمپ تگزاس تا جاده‌ عادی، همچنان دراز است.

اما این فاصله دلیلی برای آرام گرفتن نیست. خودرو امروز دیگر فقط فولاد و موتور نیست. با داده فکر می‌کند، با الگوریتم تصمیم می‌گیرد و با به‌روزرسانی از راه دور تکامل می‌یابد. خودرو یک رایانه‌ چرخ‌دار است و هوش مصنوعی مغز آن. این را نه تسلا که واقعیت صنعت جهانی به ما می‌گوید. پرسش این است که صنعت‌خودرو ما در این معادله … …