«از تبریزی تا تناولی؛ سقاخانه پس از شصت سال
چگونه نشانه‌های فرهنگ ایرانی به زبان و سرمایه‌ای در هنر مدرن تبدیل شدند؟
بیست‌وششمین حراج تهران را می‌توان از منظری فراتر از ارقام فروش و رکوردهای تازه بررسی کرد؛ منظری که ما را به یکی از مهم‌ترین تجربه‌های شکل‌گیری هنر مدرن ایران بازمی‌گرداند: مکتب سقاخانه و تلاشی که هنرمندان این جریان برای ایجاد زبانی مستقل، برآمده از حافظه تصویری و فرهنگی ایران، انجام دادند. در این دوره از حراج، آثار هنرمندانی چون صادق تبریزی، حسین زنده‌رودی، پرویز تناولی، مسعود عربشاهی و منصور قندریز، بار دیگر در معرض توجه مجموعه‌داران قرار گرفتند؛ هنرمندانی که هر یک به شیوه‌ای متفاوت، امکانات نهفته در خط، نشانه، نقش، ماده و سنت‌های تصویری ایران را به قلمرو هنر مدرن وارد کردند.
در این میان، فروش دو اثر صادق تبریزی به قیمت‌های ۱۴ میلیارد و ۳۰۰ میلیون و ۷ میلیارد و ۱۵۰ میلیون تومان، در کنار فروش ۵۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومانی اثری از حسین زنده‌رودی، ۵۵ میلیارد تومانی نقاشی‌خط محمد احصایی و رکورد ۳۰۸ میلیارد تومانی مجسمه «هیچ» پرویز تناولی، فرصتی برای بازاندیشی در میراثی فراهم می‌کند که هنوز ظرفیت‌های آن به‌طور کامل شناخته نشده است.
به اعتقاد نویسنده این کلمات، اهمیت این آثار را نباید صرفاً در میزان استقبال بازار جست‌وجو کرد. آنچه اهمیت بنیادی‌تری دارد، مسئله‌ای است که این هنرمندان برای هنر ایران مطرح کردند: چگونه می‌توان از دل یک سنت تصویری دیرپا، زبانی ساخت که نه به بازسازی گذشته محدود شود و نه در تقلید از صورت‌های تثبیت‌شده هنر مدرن جهان از هویت مستقل خود فاصله بگیرد؟
سقاخانه؛ فراتر از یک سبک تصویری
برای شناخت سقاخانه، باید ابتدا از یک برداشت رایج فاصله بگیریم: اینکه این جریان صرفاً مجموعه‌ای از آثار متأثر از خوشنویسی، نقوش مذهبی، مهرها، طلسم‌ها و تزئینات سنتی است. این عناصر در آثار سقاخانه‌ای اهمیت دارند، اما آنچه به این تجربه جایگاهی متمایز می‌دهد، نه حضور عناصر سنتی به‌خودی‌خود، بلکه تغییر کارکرد و جایگاه آنها در ساختار اثر هنری است. …
دانلود از کافه بازار
