اتفاق پرواز شماره ۹۷۲۰ تهران به دبی در دوم شهریورماه، بار دیگر چهره واقعی بیمسئولیتی، سوءمدیریت و انحصار در صنعت هوانوردی کشور را به نمایش گذاشت. پروازی متعلق به شرکت هواپیمایی ایرانایرتور که از ساعت ۶:۴۰ صبح به ۱۱:۳۰ و سپس به ۱۲ ظهر به تعویق افتاد، اما ماجرا به همینجا ختم نشد؛ مسافران را از ساعت ۱۱ ظهر به داخل هواپیما کشاندند و تا ساعت ۱۳:۳۰ در دمای خفهکننده و بدون روشن کردن سیستم تهویه مطبوع، حبس کردند.
شدت گرما و خفگی داخل کابین به اندازهای بالا رفت که کادر پرواز برای جلوگیری از گرمازدگی و بیهوشی مسافران، ناچار به باز کردن تمامی درهای هواپیما با وجود خطرات شدید ایمنی شدند. سوال اساسی از سید رضا موسوی، مدیرعامل ایرانایرتور این است که آیا خود شما یا مدیرانتان حاضر هستید ده دقیقه در چنین گرمای جهنمی بنشینید و صدایتان درنیاید؟ چرا وقتی هواپیما نقص فنی داشت یا آماده پرواز نبود، مسافران را سوار کابین کردید؟ آیا برای صرفهجویی در مصرف سوخت، جان و کرامت انسانی مردم را به بازی گرفتهاید؟ جالب است که در تمام این ساعات، نه مهمانداران پاسخی دادند و نه خلبان کلمهای برای شفافسازی با مسافران خشمگین و مضطرب حرفی زد.
این مشکلات در حالی اتفاق میافتد که طبق آمارها، شرکتی مثل هواپیمایی ماهان با ثبت تنها ۱۳ درصد پرواز تاخیردار، عنوان منظمترین ایرلاین داخلی را به خود اختصاص داده است؛ اما در خطوطی مانند دبی که به ماهان اجازه پرواز داده نمیشود، فضا برای تاختوتاز و انحصارطلبی ایرلاینهایی چون ایرانایرتور باز مانده است.
میراث شوم خصوصیسازی
ایرانایرتور و گروه هتلهای هما زمانی زیرمجموعه «ایرانایر» بودند و در دوران مدیریت دولتی، خدمات و استانداردهای به مراتب بهتری ارائه میدادند. اما این شرکت به بهانه مشکلات مالی به بخش خصوصی و امثال مجید شکاری واگذار شد؛ خصوصیسازی ناموفقی که ثمرهاش جز افت شدید کیفیت، ناوگان مستهلک و بلیتهای گران نبوده است.
در همین پرواز تهران به دبی، وضعیت داخلی کابین اسفبار بود؛ نشیمنگاه برخی صندلیها از جای خود کنده شده، دستگیرهها جدا شده و میزهای غذاخوری شکسته و غیرقابل استفاده بودند. جریانهایی که در غیاب رقابت واقعی به کاسبان تحریم تبدیل شدهاند، با بلیتهای چندبرابری، نازلترین سطح خدمات حتی دریغ از یک کولر ساده و صندلی سالم را به مردم تحمیل میکنند.
نقض آییننامه حقوق مسافر؛ بدون عذرخواهی و خسارت
تمام این تخلفات در حالی رقم خورده که طبق صریح «آییننامه حقوق مسافر» مصوب سازمان هواپیمایی کشوری، حقوق قانونی مسافران تعیین شده و برای کلیه ایرلاینها لازمالاجراست:
در تاخیر ۲ تا ۴ ساعت شرکت موظف به پذیرایی مناسب (حداقل نوع اول متناسب با امکانات فرودگاه)، امکان برقراری ارتباط تلفنی برای اطلاعرسانی و در صورت انصراف مسافر، استرداد کامل وجه بلیت بدون کسر جریمه و یا انتقال به پرواز بعدی است. تاخیر بیش از ۴ ساعت هم شرکت علاوهبر پذیرایی نوع دوم و استرداد بدون جریمه در صورت انصراف، ملزم به پرداخت خسارت معادل ۳۰ درصد نرخ پایه بلیت یا ارائه یک فقره بلیت مشابه با تخفیف ۳۰ درصدی است.
اما در پرواز ۹۷۲۰، کوچکترین احترامی به این آییننامه قانونی گذاشته نشد، عذرخواهی رسمی هم صورت نگرفت و مسافران در شرایطی سخت روی باند بلاتکلیف رها شدند.
و در آخر سازمان هواپیمایی کشوری بهعنوان نهاد ناظر، زیرمجموعه مستقیم وزارت راه و شهرسازی است. وزیر راه و شهرسازی باید پاسخ دهد چرا بر عملکرد این شرکتهای خصوصی نظارتی وجود ندارد و چرا باید مسافران تاوان این سودجویی و بیکفایتی را بدهند؟ آقای وزیر! افکار عمومی و مسافران منتظر برخورد سریع و بدون اغماض شما با مدیران ایرانایرتور هستند؛ نه توجیه و سکوت در برابر تضییع حقوق اولیه مردم.
