جنبش تحریم تنباکو در دوران قاجار، فراتر از یک مخالفت اقتصادی، نخستین رویارویی فراگیر ملت ایران با نفوذ استعمار و استبداد با هدایت مرجعیت دینی بود. فتوای میرزای شیرازی، نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران است که قدرتِ نرمِ نهاد روحانیت را در برابر قراردادهای ننگینِ بیگانه به اثبات رساند و مسیر بیداری اسلامی …

سال ۱۸۹۱ میرزای شیرازی با یک فتوا اعلام کرد مصرف تنباکو حرام است؛ مردم قلیان‌هایشان را خاموش کردند، شاه تاب نیاورد و یک شرکت انگلیسی امتیازش را از دست داد. این اولین بار بود که علمای شیعه نشان دادند می‌توانند یک حکومت را وادار به عقب‌نشینی کنند.