دسامبر، برای پهنه اوراسیا ماه «سرمای سخت» نیست؛ ماه «سقوط سخت» است. 34 سال پس از 26 دسامبر، روزی که پرچم سرخ با داس و چکش از فراز کرملین به پایین کشیده شد، جهان هنوز در حال آواربرداری از ویرانه‌های اتحاد جماهیر شوروی است. سایه تقابل کمونیسم و امپریالیسم به شکلی نامرئی روی روابط بین‌الملل سنگینی می‌کند.

اکوایران: چه می‌شد اگر می‌دانستیم تاریخ مرگ یک ابرقدرت، نه در اتاق‌های سری جنگ، بلکه در لایه‌های پنهان یک معادله ریاضی و آمار مرگ‌ومیر نوزادان نوشته شده بود؟ در روزهایی که جهان مبهوت قدرت نظامی کرملین بود، چه کسانی و چگونه صدای خرد شدن استخوان‌های این غول پوشالی را سال‌ها پیش از سقوط شنیده بودند؟

طبقۀ جدید کتابی است در نقد جهان کمونیسم از سوی کمونیستی که در نردبان حزبی از بالاترین پله به پایین سقوط کرد. این وجه ممیزۀ مؤلف (میلوان جیلاس) است که برخلاف دیگر کمونیست‌های سابق که از دایرۀ ایدئولوژیک بلوک شرق خارج شدند، سال‌ها در عالی‌ترین مناصب نقش‌آفرینی کرده بود.

فرزاد نعمتی/ خبرنگار

نمی‌دانیم شنیده بودید یا نه، اما روز ۱۶ اکتبر در کشور لهستان روز پاپ ژان پل دوم نام گرفته است. شاید تصور کنید دلیل این امر تبار لهستانی این نخستین و تنها پاپ اسلاو تاریخ کلیسای کاتولیک است.