عفو و گذشت از برجسته‌ترین فضایل اخلاقی در معارف اسلامی است؛ خصلتی که هم موجب عزت و آرامش فردی می‌شود و هم جامعه را از کینه‌توزی و خشونت حفظ می‌کند. بر اساس آموزه‌های نورانی قرآن کریم و روایات گهربار پیامبر اسلام و علی بن ابی‌طالب، عفو هنگام قدرت، نشانه بزرگواری و عاملی برای جلب رحمت الهی و مصونیت از …

إِلٰهِی إِنْ أَخَذْتَنِی بِجُرْمِی أَخَذْتُکَ بِعَفْوِکَ... خدایا! اگر به گناهم بگیری، من هم دامنِ عفو تو رو رها نمی‌کنم. مناجات شعبانیه

رئیس قوه قضائیه با تأکید بر اینکه توبه یک مرحمت الهی است، گفت: ما موظفیم شرایط توبه مجرمان و گناهکاران و بازگشت آنان به اجتماع را فراهم کنیم، اما قطعاً درباره افرادی که در اغتشاشات اخیر مرتکب جنایات فجیع و شنیع شده‌اند، اغماض نخواهد شد.

آیت‌الله محمدتقی مصباح یزدی در شرح مناجات شعبانیه تأکید کرده است که برخی گناهان می‌توانند انسان را به مرحله‌ای برسانند که دیگر امیدی به عفو الهی باقی نماند و هشدار داده است که مغرور شدن به عبادات و اعمال ظاهری ممکن است سرنوشت انسان را شبیه ابلیس کند.