دومین جنگ در سال جاری سبب شد تا از مردی بگوییم که تلاش کرد تا با نظم و انسجام و قدرت‌بخشی به بدنه ارتش در دوره قاجار، ارتش مدرن ایران را ایجاد کند و او، کسی نیست جز «میرزا محمدتقی خان امیرکبیر».

رکنا سیاسی: بنیان قشونی که امیرکبیر تاسیس کرد بر بنیچه (سربازگیری) در چارچوب اخذ مالیات بود و سازمان آن از ۵۰ فوج (هنگ) پیاده، ۱۲ واحد سواره‌نظام، ۲ هزار توپچی، ۲۰۰ زنبورکچی (توپ‌های کوچک)، چندین فوج شترسوار برای نواحی بلوچستان و کرمان و چندین فوج مرزی برای نگهبانی از حدود ایران تشکیل می‌شد.

 کتاب «سرای امیرکبیر از گذشته تا امروز» نوشته مرضیه مرتضوی‌ قصابسرایی، روایتی مستند از یکی از شاخص‌ترین بناهای تاریخی بازار تهران را به خوانندگان عرضه می‌کند. این سرا که با اندیشه‌های اصلاح‌گرایانه میرزا محمدتقی‌خان امیرکبیر شکل گرفته، در گذر زمان نقشی حیاتی در تجارت، وقف و حیات شهری ایفا کرده است.

سیاسی‌ترین مرگ‌های قرن اخیر در ایران، قتل میرزا تقی خان امیرکبیر و بر دار شدن آیت‌الله شیخ فضل‌الله نوری بوده که دومی به دست مدعیان آزادیخواهی و استبدادستیزی انجام شد. مرگ در راه بیگانه ستیزی و وطن‌خواهی نیز رهروان زیادی داشته و دارد. چهره‌هایی مانند میرزا کوچک‌خان جنگلی، کلنل محمدتقی خان پسیان، آیت‌الله …

هم‌زمان با سالروز آغاز صدراعظمی امیرکبیر، یادی کرده‌ایم از محمود حکیمی که آثار مهمی درباره میرزا محمدتقی‌خان فراهانی به نگارش درآورده است.