سبزوار، شهر یخچال‌ها و شاهکارهای معماری بومی، در طول تاریخ نقشه‌ای پیچیده از تعامل انسان با طبیعت را ترسیم کرده است. در این میان، یخچال‌ها یا یخدان‌ها تنها سازه‌هایی برای ذخیره سرما نیستند، بلکه تجسمی از هوشمندی معماران ایرانی در غلبه بر چالش‌های اقلیمی، مدیریت منابع آب و سازگاری با بلایای طبیعی بوده‌اند.