سفری از زیست تا فرهنگ

 به گزارش ایسنا، پریا حیدری - دانش‌آموخته‌ جامعه‌شناسی - در یادداشت خود با عنوان «سفری از زیست تا فرهنگ» به کتاب «نظم عجیب چیزها» اثر آنتونیو داماسو پرداخته و نوشته است: «آنتونیو داماسو یکی از تأثیرگذارترین ذهن‌شناسان و نوروساینتیست‌های معاصر است که با ترکیب علوم اعصاب، روان‌شناسی و فلسفه، مفاهیم بنیادینی درباره‌ زندگی ذهنی انسان و ریشه‌های فرهنگ ارائه کرده است. داماسو در دهه‌های اخیر توانسته است خواننده را به سفری در مرزهای دانش و تجربه‌ انسانی ببرد و نشان دهد که احساس و خرد نه دو حوزه‌ جداگانه، بلکه دو وجه مکمل زندگی انسانی‌اند. کتاب تازه‌ او، «نظم عجیب چیزها: زندگی، احساس و شکل‌گیری فرهنگ‌ها» که به فارسی با ترجمه‌ جهانشاه میرزابیگی و توسط نشر «آگاه» منتشر شده است، ادامه‌ای طبیعی بر پژوهش‌های پیشین اوست و به بررسی چگونگی شکل‌گیری فرهنگ‌ها از بستر زیستی و احساسی می‌پردازد.

این نشر پیش از این نیز آثار مهم داماسو را به فارسی منتشر کرده است؛ از جمله: «احساس و دانستن: آگاه ساختن ذهن»، «احساس آنچه اتفاق می‌افتد: بدن و عاطفه در شکل‌دادن به آگاهی»، «خویشتن به ذهن می‌آید: ساختن مغز آگاه» و «خطای دکارت: عاطفه، خرد و مغز انسان». هر یک از این کتاب‌ها نشان‌دهنده‌ سبک و روش داماسو است: علمی، دقیق و در عین حال قابل دسترس برای خواننده‌ غیرمتخصص، با زبانی که عقل و احساس را در متن پیوند می‌دهد.

در «نظم عجیب چیزها» داماسو پرسش اساسی خود را از سطح فردی به سطح جمعی ارتقا می‌دهد. او نشان می‌دهد که فرهنگ، زبان، هنر و سنت‌ها محصولی صرف از ذهن انسان نیستند، بلکه در طول تکامل زیستی شکل گرفته‌اند و با مکانیزم‌های عاطفی و احساسی ریشه در زندگی زیستی ما دارند. داماسو در این اثر تأکید می‌کند که مغز و بدن انسان نه‌تنها محیط را تجربه می‌کنند، بلکه با شبکه‌ای از احساسات و واکنش‌های بیولوژیکی، مسیر تکامل فرهنگی را نیز شکل می‌دهند. به بیان دیگر، فرهنگ، نتیجه‌ یک «نظم عجیب» است که از تعامل میان زیست‌شناسی، عاطفه و تجربه‌ اجتماعی انسان‌ها برمی‌آید. …