یک اعجوبه به تمام معنا که فقط با یک شکست عرصه کشتی را ترک کرد. جان اسمیت از بدنی عادی برخوردار بود؛ بدون عضلات در هم پیچیده و سینههای ستبر اما با این حال کشتیاش مثل رقص پروانه بود، میلغزید و فن میزد وامتیاز میگرفت.
بی تردید هنوز عسگری محمدیان آن فینال المپیک بارسلون مقابل اسمیت را فراموش نکرده که چگونه شش بر صفر مغلوب نابغه آمریکایی شد بدون آنکه حریفش ذرهای عرق کرده باشد!
جان اسمیت پرچمدار کشتی دنیا در دهه 80 میلادی بود؛ جزو آن دسته از جادوگران تشک و دایره طلایی که اسامی آنها را علاقمندان کشتی از بر بودند.
سلمان خاسمیکوف، برادران بلاگلازوف، آرسن فادزایف، رائول کاسکارت، والنتین یوردانف، کنی ماندی و ... که به نظر نگارنده سرآمد همه آنها جان اسمیت کامپیوتر دنیای کشتی بود. قهرمانی که در دوران اوج علیرضا دبیر، قهرمان کشورمان را ستایش می کرد و علیرضا دبیر هم به لحاظ فنی همواره جان اسمیت را الگوی فنی خود در آن زمان می نامید.
به تازگی مصاحبه ای از علیرضا دبیر خواندم که ضمن نکوهش احمد جوان کشتی گیر وزن 61 کیلوگرم و نایب قهرمان سال 2025 جهان گفته بود: «او هنوز خط نخورده است، اما من دیدم که دیروز کادر فنی تیم ملی کشتی آزاد و پژمان درستکار از او تعهد گرفتند. وزن جوان بالاست و وقتی در 55 کیلوگرم نیز کشتی میگرفت، من سر همین وزن او را به اردو راه نمیدادم. به هر حال از این کشتیگیر تعهد گرفته شد و در صورتی که وزن خود را سریعاً کاهش ندهد، ظرف یک هفته آینده از اردوی تیم ملی خط خواهد خورد.»
بلافاصله هم پژمان درستکار سرمربی تیم ملی کشتی آزاد حرف های رییس فدراسیون را این چنین تکمیل کرد:« بنای ما بر اخراج احمد جوان نیست، اما او در اردوی پیش وزن غیرمتعارفی داشت. توقع ما این بود که احمد جوان در این اردو به وزن ایدهآلی که مدنظر داشتیم برسد، اما متأسفانه مواردی که به او گفته بودیم، رعایت نشده و آن چیزی که میخواستیم انجام نشده است. احمد در این اردو حضور خواهد داشت. رسانهها به شکلی خبر را منتشر کردهاند که انگار قرار است اخراج شود، در حالی که بنای ما بر اخراج نیست. البته تذکر جدی به او داده شده است. اگر احمد به وزن برسد، طبق چرخه انتخاب تیم ملی، حق اوست که انتخاب شود و خودش نماینده ایران خواهد بود، اما اگر بخواهد مواردی را که به او گفته شده رعایت نکند، ما برای موفقیت تیم ملی باید به فکر جایگزین او باشیم.»
برخی رسانه ها خُرده گرفتند که چرا رییس فدراسیون درباره اضافه وزن یک کشتی گیر ملی پوش مصاحبه می کند؟
شاید ایراد داشته باشد و شاید هم درست! به هرحال علیرضا دبیر خودش قهرمان المپیک است و می داند چگونه باید به یک کشتی گیر عنوان دار تلنگر زد اما...
امروز قصد دارم با نوشتن یک مصاحبه قدیمی از جان اسمیت موضوعی را به علیرضا دبیر یادآوری کنم:
از دیر باز یکی از مشکلات کشتی گیران ایرانی به ویژه قهرمانان سبک وزن کاهش وزن و رسیدن به سر وزن قانونی بوده است. در سال های دور قهرمانانی همچون ابراهیم سیف پور، ابوطالب طالبی یا ابراهیم جوادی و ... در سونا و به سختی کیلوهای اضافی را از بدن عضلانی خود کم می کردند تا بتوانند در مسابقات جهانی و المپیکی برای ایران افتخار کسب کنند و پس از پایان دوران قهرمانی هم با آسیب و بیماری های زیادی هم دست و پنجه نرم کردند. گرچه این معضل و مشکل فقط برای کشتی گیران ایرانی نبود و روس ها، بلغارها و حتی آمریکایی ها هم با چنین مسئله ای دست و پنجه نرم می کردند اما کمتر از ایرانی ها!
در دهه 60 مصاحبه ای از قول جان اسمیت در نشریه دنیای ورزش خواندم که برای من بسیار جالب بود. نابغه کشتی آمریکا و جهان در پاسخ به سووال خبرنگار در خصوص نحوه وزن کم کردن و رسیدن به سر وزن قانونی در مسابقات جهانی و المپیک گفته بود:
« من هرگز یکی ، دو روز قبل از مسابقات رسمی وزن کم نمی کنم. وزن قانونی من 62 کیلوست و سعی می کنم با دویدن و حفظ رژیم غذایی در طول سال خودم را روی همین وزن و حتی 61 کیلو و نیم نگه دارم! اعتقاد دارم کاهش سریع وزن آن هم در روز وزن کشی و یکی، دو روز قبل از مسابقات رسمی باعث خستگی، فرسودگی و حتی افت بدنی ام می شود و به همین خاطر هر روز چند کیلومتر اطراف خانه ام می دوم و اجازه نمی دهم در طول سال حتی یک کیلو به وزن من اضافه شود!»
آنچه خوانید صرفا یک خاطره خواندنی از فوق ستاره سابق کشتی جهان نیست بلکه حقیقت فاصله قهرمانان نامی، پرمدال و اسطوره با ورزشکاران تک مداله و معمولی است. امید است بازنویسی مصاحبه جان اسمیت حداقل به درد احمد جوان بخورد یا به دستش برسد. همین!
