در میانِ بافتِ تاریخیِ شمال تبریز، جایی که ردِ پایِ صنعتگرانِ قدیمیِ کفشِ «چوست» بر تار و پودِ محله باقی مانده، مسجدی خودنمایی میکند که برای مردم نه تنها یک مکان مذهبی، بلکه سندی از باورهایِ ریشهدارِ آذربایجان است. مسجد «چوستدوزان» که در حافظه شفاهی مردم به «معجزهلر» مشهور است، گواهی بر سدهها ارادتِ آیینی است.
پیشینه این مسجد، فراتر از معماری، با فرهنگِ فولکلور گره خورده است. در روزگاری که طبِ سنتی و باورهای آیینی تنها مأمنِ مردم بود، حوض و چاهِ این مسجد در نگاهِ عامه، مقدس و شفابخش قلمداد میشد. همین باور بود که زائران را از جایجایِ ایران به این محله میکشاند تا در جستجویِ گمشدههای خویش، جرعهای از آبِ متبرکِ «معجزهلر» بنوشند.
امروز، اگرچه شیوه زندگی تغییر یافته است، اما مسجد چوستدوزان همچنان به عنوان یک «نگارخانه زنده» از باورهای مردم تبریز باقی مانده است. این بنا نه تنها به واسطه قدمتِ محله، بلکه به سببِ پیوندِ وثیق با روحِ جمعیِ شهر، بخشی جداییناپذیر از هویتِ مذهبی و میراثِ معنویِ تبریز محسوب میشود که هر سنگِ آن، راویِ حاجترواییِ مسافرانی است که روزی در آستانِ «معجزهلر» خلوت کرده بودند.
خبرنگار ناصر غلامی هوجقان
