وی با اشاره به تفاوت میان «کنوانسیون خزر» و «رژیم حقوقی دریای خزر» اظهار کرد: این دو کنوانسیون با یکدیگر متفاوت هستند. کنوانسیون خزر سالهاست که مصوب شده و ابلاغ مجلس را داشته است. چهار پروتکل نیز ذیل این کنوانسیون وجود دارد که همگی به نحوی به حوزه محیط زیست و حفاظت از محیط زیست دریایی خزر میپردازند و این پروتکلها نیز در مجالس یازدهم و دوازدهم همگی به تصویب رسیدهاند.
رفیعی تصریح کرد: بنابراین آن چیزی که به صورت رایج درباره آن صحبت میشود، یعنی کنوانسیون خزر و رژیم حقوقی خزر، دو موضوع متفاوت هستند و کنوانسیون و پروتکلهای مربوط به آن مدتهاست که به تصویب رسیدهاند؛ اما رژیم حقوقی دریای خزر، بحث اصلی است که شاید باید بیشتر به آن پرداخته شود.
عضو هیئت رئیسه مجلس با اشاره به اینکه مجلس در موضوع لوایح مربوط به کنوانسیون ها و معاهدات بینالمللی امکان دخل و تصرف لازم را ندارد و در نهایت میتواند آن را به صورت کامل تأیید یا رد کند، بر لزوم بررسی دقیق این لایحه در صورت اعلام وصول در مجلس تاکید کرد.
دریای خزر فرقی با تنگه هرمز و خلیج فارس ندارد
وی ادامه داد: کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس به عنوان کمیسیون اصلی این موضوع را بررسی خواهد کرد و تعدادی از کمیسیونها نیز به عنوان کمیسیون فرعی در بررسی آن مشارکت خواهند داشت. اگر در بررسیها مشخص شود که منافع کشور به شکل مطلوب تأمین نمیشود یا در مفاد آن شبهاتی وجود داشته باشد، حتماً مجلس این موضوع را با دقت مورد بررسی قرار خواهد داد.
رفیعی در ادامه با تأکید بر اهمیت راهبردی دریای خزر اظهار کرد: خزر هم مثل تنگه هرمز برای ما مهم است. البته من خیلی علاقهمنده هستم که خزر را دریای کاسپین عنوان کنم. دریای کاسپین، برای ما به شدت اهمیت دارد و هیچ تفاوتی با تنگه هرمز، با خلیج فارس و با دریای عمان برای ما تفاوتی ندارد؛ دریای خزر ناموس ایرانی است.
آلودگی در دریای خزر از بهرهبرداریهای نفتی کشورهای همسایه
رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس با اشاره به ویژگیهای خاص دریای خزر گفت: دریای خزر بزرگترین دریاچه جهان است و حقیقتاً شرایط بسیار خاصی دارد. یکی از ویژگیهای مهم آن، تنوع گونهای و زیستی فوقالعاده آن است. ما در این دریا همزمان گونههای ارزشمند و متنوعی را داریم و از گونههای خاص خزری برخوردار هستیم.
نماینده تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس در مجلس اعلام کرد: دریای خزر از نظر چرخههای هیدرولوژیک نیز ظرفیت بسیار زیادی برای بررسی و رسیدگی دارد. البته در سالهای اخیر، با توجه به بهرهبرداریهای نفتی و فعالیتهایی که از سوی کشورهای همسایه دریای کاسپین انجام شده، مقداری آلودگی نیز در این دریا ایجاد شده است.
رفیعی با تأکید بر ضرورت پیگیری حقوقی آلودگیهای دریای خزر گفت: این آلودگیها اتفاقاً موضوعی است که پیگیری حقوقی میطلبد. با توجه به اینکه همه کشورهای عضو در ایجاد آلودگیها نقش یکسانی ندارند، ما میتوانیم در زمینه آلودگیهای نفتی نیز موضوع را پیگیری کنیم، چرا که ایران در ایجاد این نوع آلودگیها نقش نداشته است.
وی همچنین درباره اهمیت اقتصادی و انرژی دریای خزر و تأثیر تعیین سهم ایران در بستر و زیر بستر این دریا بر مسیرهای انتقال انرژی گفت: اساساً نظر من این است که دریای خزر از جهات مختلف، چه اکولوژیک، چه اقتصادی و چه در مباحث امنیت ملی، واقعاً قابل مذاکره نیست و باید حتماً منافع همه کشورهای پیرامون آن با هم تأمین شود. با توجه به اینکه این لایحه هنوز اعلام وصول نشده در حال حاضر نمیتوان درباره جزئیات آن گمانهزنی کرد.
