بازار
حمید نصیری| اظهارات اخیر اصغر فرهادی در گفت‌وگو با مجله «ورایتی» بار دیگر بحثی قدیمی اما همچنان تعیین‌کننده را به میان کشید: چه کسی حق دارد درباره ایران سخن بگوید و چه کسی حق دارد آمریکا را نقد کند؟ واکنش تعدادی از منتقدان سینمایی و کاربران سیاسی به سخنان او نشان داد برای بعضی افراد، آزادی بیان نه یک اصل عمومی، بلکه امتیازی گزینشی است؛ امتیازی که تا زمانی معتبر می‌ماند که هنرمند علیه جمهوری اسلامی، سنت، مذهب یا ساختارهای داخلی سخن بگوید اما وقتی همان هنرمند نگاه برتری‌جویانه هالیوود و نقش مداخله‌گرانه آمریکا را نقد می‌کند، ناگهان با اتهام‌هایی چون «همسویی با جمهوری اسلامی»، «ضدیت با غرب» یا حتی تعابیر توهین‌آمیز روبه‌رو می‌شود.
فرهادی در این گفت‌وگو، از جمله درباره فیلم «آرگو» و شیوه بازنمایی ایران در سینمای آمریکا سخن گفته است. او به این مساله اعتراض کرده که هالیوود اغلب کشورهای دیگر را از زاویه نگاه آمریکایی روایت می‌کند؛ کشورهایی که جامعه، تاریخ و مردم محلی‌شان به پس‌زمینه‌ای برای قهرمانی آمریکایی تبدیل می‌شوند. پرسش محوری او که در عنوان گزارش «ورایتی» نیز بازتاب یافته، روشن است: «چه کسی از شما خواست بیایید ما را نجات دهید؟» این جمله نه دفاع از حکومت ایران، بلکه نقد جایگاه قدرتی است که خود را به طور پیش‌فرض، نجات‌دهنده جهان می‌داند.
مسأله «آرگو» فقط تحریف تاریخ نیست
نقد فرهادی به «آرگو» را نمی‌توان صرفا حساسیتی ملی‌گرایانه یا واکنش به نمایش منفی ایران دانست؛ موضوع عمیق‌تر از این است. فیلم «بن افلک» ماجرای خروج 6 دیپلمات آمریکایی در جریان تسخیر سفارت آمریکا در تهران را به یک تریلر سیاسی تبدیل می‌کند؛اما در این روایت، ایرانیان عمدتا در قالب جمعیتی خشمگین، تهدیدکننده و بی‌چهره ظاهر می‌شوند. در مقابل، قهرمان آمریکایی با هوش، جسارت و ابتکار خود، راه نجات را می‌یابد. …
