راهکار ۲ شهر موفق برای مقابله با آلودگی هوا
یکی از برجستهترین نمونههای جهان در این زمینه، شهر سئول در کره جنوبی است. این شهر سامانههای پایش کیفیت هوا را تقویت کرده است، ناوگان اتوبوسهای برقی را گسترش داده است، استفاده از خودروهای بدون آلایندگی را ترویج میدهد و کنترلهای سختگیرانهتری بر آلایندههای صنعتی، اعمال میکند، همچنین سئول از سامانههای پیشرفته پیشبینی کیفیت هوا، بهره میبرد که در زمان کاهش کیفیت هوا به شهروندان هشدار میدهد تا گروههای آسیبپذیر بتوانند اقدامات حفاظتی لازم را انجام دهند.
نمونه موفق دیگر، شهر لندن در بریتانیا است. این شهر در سالهای اخیر، با اجرای طرحهایی مانند «منطقه کمآلاینده» (ULEZ)، سختگیرانهتر کردن استانداردهای آلایندگی خودروها و ادامه سرمایهگذاری در حملونقل عمومی پاکتر، بهبود چشمگیری در کیفیت هوا گزارش کرده است. لندن همچنان در حال گسترش سیاستهایی است که با هدف کاهش آلودگی ناشی از ترافیک و ترویج جابهجایی پایدار اجرا میشوند. سئول؛ ترکیب پایش، حملونقل پاک و مدیریت هوشمند آلودگی
سئول در مقابله با آلودگی هوا رویکردی چندلایه در پیش گرفته است؛ یعنی مسئله را فقط از طریق محدودیت خودروها دنبال نمیکند، بلکه پایش کیفیت هوا، حملونقل عمومی پاک، کنترل منابع آلاینده و اطلاعرسانی به شهروندان را کنار یکدیگر قرار داده است. اهمیت این رویکرد در آن است که آلودگی هوا در یک شهر بزرگ بهطور معمول حاصل یک منبع واحد نیست و ترکیبی از ترافیک، فعالیتهای صنعتی، تولید انرژی، ساختوساز و شرایط جوی در شکلگیری آن نقش دارد.
یکی از پایههای این سیاست، پایش مستمر کیفیت هوا است. سئول از شبکههای پایش برای بررسی آلایندههایی همچون ذرات معلق و دیاکسید نیتروژن استفاده میکند و دادههای مربوط به کیفیت هوا را برای مدیریت شهری و اطلاعرسانی عمومی بهکار میگیرد. این موضوع به شهر اجازه میدهد وضعیت آلودگی را تنها پس از وقوع بحران ارزیابی نکند، بلکه تغییرات کیفیت هوا را مستمر دنبال کند و برای دورههای آلودگی شدید آماده شود.
بعد دیگر سیاست سئول، تغییر ناوگان حملونقل عمومی است. اتوبوسهای برقی و وسایل نقلیه کمآلاینده بهتدریج جایگزین بخشی از ناوگان قدیمی شدهاند. اهمیت این اقدام برای شهری همچون سئول در این است که اتوبوسها مسافت زیادی را در مناطق پرتراکم شهری طی میکنند؛ بنابراین کاهش آلایندگی هر وسیله میتواند در مقیاس شبکه حملونقل عمومی اثر قابلتوجهی داشته باشد.
یکی دیگر از ویژگیهای مهم تجربه سئول، پیوند دادن اطلاعات آلودگی هوا با اطلاعرسانی عمومی است. زمانی که کیفیت هوا کاهش مییابد، هشدارهای مربوط به وضعیت آلودگی میتواند به شهروندان بهویژه گروههای حساس، کمک کند تا فعالیتهای خود در فضای باز را مدیریت کنند. به این ترتیب، مدیریت آلودگی تنها به کاهش میزان آلایندهها محدود نمیشود و بخش «مدیریت پیامدهای آلودگی» نیز در سیاست شهری قرار میگیرد. لندن؛ مقابله با آلودگی ترافیکی با منطقه فوقکمآلاینده
لندن مسیر متفاوت اما مکملی را دنبال کرده و بخش مهمی از سیاست خود را مستقیماً بر آلودگی ناشی از خودروها متمرکز کرده است. مهمترین ابزار این شهر «منطقه فوقکمآلاینده» یا ULEZ است؛ محدودهای که خودروهای دارای آلایندگی بالاتر برای ورود به آن باید هزینه روزانه پرداخت کنند، مگر اینکه استانداردهای تعیینشده را رعایت کنند. ULEZ ابتدا در سال ۲۰۱۹ در مرکز لندن راهاندازی شد، در سال ۲۰۲۱ به بخشهای بیشتری از شهر گسترش یافت و از اوت ۲۰۲۳ تمام مناطق لندن را پوشش داد. این محدوده اکنون حدود ۱٬۵۰۰ کیلومتر مربع را در بر میگیرد و جمعیتی حدود ۹ میلیون نفر را پوشش میدهد.
منطق اصلی ULEZ نسبتاً ساده است: بهجای ممنوعیت کامل خودرو، هزینه استفاده از خودروهای آلاینده را افزایش میدهد و در مقابل، استفاده از خودروهای پاکتر را تشویق میکند. نتیجه مورد انتظار این است که شهروندان خودروهای قدیمی و آلاینده خود را با خودروهای پاکتر جایگزین کنند، از حملونقل عمومی بیشتر استفاده کنند یا سفرهای غیرضروری با خودرو را کاهش دهند.
دادههای منتشرشده از سوی شهرداری لندن نشان میدهد این سیاست تأثیر قابلتوجهی بر ترکیب خودروهای در حال تردد داشته است. پس از گسترش سراسری ULEZ، تعداد خودروهای غیرمنطبق با استانداردهای آلایندگی که در لندن تردد میکنند حدود ۵۸ درصد کاهش یافته و نزدیک به ۹۷ درصد خودروهای مشاهدهشده طی یک روز معمولی اکنون استانداردهای ULEZ را رعایت میکنند؛ این رقم در سال ۲۰۱۷ تنها ۳۹ درصد بود.
اثر این تغییر در میزان آلایندهها نیز قابل مشاهده است. گزارش یکساله ULEZ نشان میدهد در سال ۲۰۲۴، انتشار اکسیدهای نیتروژن از خودروها و ونها در مناطق بیرونی لندن نسبت به سناریویی که در آن گسترش ULEZ اتفاق نمیافتاد، حدود ۱۳ درصد کمتر برآورد شده است. انتشار ذرات معلق PM2.5 ناشی از اگزوز خودروها و ونها نیز در این مناطق حدود ۳۱ درصد پایینتر از برآورد مربوط به سناریوی بدون گسترش ULEZ بوده است.
کد مطلب 993528
