ماجرا از آنجا آغاز شد که مجتبی یوسفی، نماینده مجلس، در برنامه میز اقتصاد شبکه خبر ادعاهایی درباره تخصیص حدود ۶ میلیارد دلار ارز به مدیران خودرو و همچنین ارزشگذاری برخی خودروهای این شرکت مطرح کرد. در پی انتشار این اظهارات، مدیریت شرکت مدیران نشستی با خبرنگاران برگزار کرد تا به این موارد پاسخ دهد.
بهرام شریعت، رئیس هیات مدیره شرکت مدیران خودرو در نشست فوق با اشاره به سابقه فعالیت این شرکت گفت: مدیران خودرو طی ۱۵ سال گذشته از منظر ارزی تحت حسابرسی قرار گرفته است. این موضوع از نظر شرکت مسئلهای قابل بررسی و شفاف است و شرکت مدیران در این مدت ارز یارانهای دریافت نکرده است.
او در این نشست یک پرسش کلیدی مطرح کرد و افزود: اگر دوستان مدعی هستند با ارز تخصیص یافته به شرکت مدیران خودرو می توانستیم تمام شرکت شریک چینی چین را خریداری کنیم، پس با ارز تخصیص یافته به دو خودروساز بزرگ و دیگر تامین کنندگان آنها چند خودروساز بزرگ دنیا را می توانستیم خریداری کنیم؟
او در عین حال به موضوع مهم دیگری اشاره کرد و گفت: درست از زمانی که شرکت مدیران خودرو به رکوردهای خیره کننده ای از نظر میزان تولید و فروش خودرو در بازار ایران دست پیدا کرد، کارشکنی ها و سنگ اندازی های برای مقابله با روند رو به رشد این مجموعه آغاز شد و حتی در سالهای گذشته در ماجرای ارائه مجوز برای تولید دیگر محصولات شریک چینی ما به دیگر خودروسازان داخلی، مجوزهای غیرقانونی از سوی وزارت صمت صادر شد. ارز ترجیحی دریافت نکردهایم
شریعت با اشاره به سیاستهای ارزی شرکت اظهار کرد: مدیران خودرو هیچگاه به دنبال دریافت ارز ترجیحی نبوده است. وی گفت حتی در مقطعی که پیشنهاد تخصیص ارز ترجیحی برای تولید خودروهای برقی مطرح شده بود، شخصاً با دریافت چنین ارزی مخالفت کرده است.
رئیس هیئت مدیره این شرکت همچنین به عملکرد صادراتی این شرکت اشاره کرد و گفت: این مجموعه طی پنج سال گذشته حدود ۳ تا ۴ میلیارد دلار صادرات و تهاتر داشته است. به گفته وی، بخش قابل توجهی از این فرآیند با خرید کالاهای صادراتی از رینگ صادراتی بورس کالا و استفاده از ظرفیت صادرات برای تأمین ارز انجام شده است.
شریعت تأکید کرد: در این فرآیند، شرکت مدیران نهتنها از ارز یارانهای استفاده نکرده، بلکه در برخی موارد به دلیل سازوکار صادرات و تأمین ارز، هزینه تأمین ارز برای شرکت حتی بالاتر از نرخ بازار آزاد بوده است. هیچ واسطهای در خرید قطعات نداریم
یکی دیگر از محورهای مطرحشده در این نشست، نحوه خرید قطعات و CKD از شریک خارجی مدیران خودرو بود.
شریعت در پاسخ به ادعاهایی درباره وجود شرکتهای واسطه در فرآیند خرید، تأکید کرد: خریدهای شرکت به صورت مستقیم از تولیدکننده خارجی انجام میشود. هیچ شرکت واسطهای که متعلق به من، خانواده من یا حتی دارای سهم جزئی برای ما باشد، در این فرآیند دخالت ندارد.
رئیس هیات مدیره شرکت مدیران خودرو همچنین گفت: مبالغ پرداختشده به طرف خارجی مطابق اسناد و ثبت سفارش انجام شده و تمام مبلغ معامله به فروشنده خارجی پرداخت شده است. تأکید میکنم هیچ بخشی از این مبالغ به بنده یا اعضای خانوادهام منتقل نشده است.
اما مهمترین بخش صحبتهای شریعت به موضوع ارزشگذاری قطعات CKD اختصاص داشت؛ جایی که وی ادعای بیشاظهاری از سوی مدیران خودرو را رد کرد.
شریعت توضیح داد: ارزش اظهارشده برای قطعات CKD توسط خریدار ایرانی تعیین نمیشود، بلکه فروشنده خارجی اسناد و ارزش معامله را اعلام میکند. این اسناد ابتدا در مراجع مربوط در کشور مبدا بررسی و تأیید شده و سپس از طریق سفارت ایران در چین مورد بررسی قرار میگیرد و در نهایت اسناد مربوط برای ثبت سفارش در اختیار طرف ایرانی قرار میگیرد.
وی تأکید کرد: «شرکت ما اظهار نکرده است» و اظهار ارزش معامله توسط فروشنده خارجی انجام میشود.
رئیس هیات مدیره شرکت مدیران خودرو ادامه داد: بخش قابل توجهی از خریدهای این شرکت از سازوکارهای بانکی میان ایران و چین انجام شده است؛ سازوکاری که به گفته او، در آن پرداخت وجه مستقیماً به تولیدکننده انجام میشود و بانک نیز اسناد و ارزش معامله را بررسی میکند. تمام خریدهای CKD شرکت از این مسیر با سفارشهای ثبتشده مطابقت داشته و حتی بانک مرکزی نیز میتواند این موضوع را بررسی کند. قیمت CKD را نمیتوان با قیمت خودرو کامل مقایسه کرد
یکی از استدلالهای اصلی رئیس هیات مدیره شرکت مدیران خودرو درباره اختلاف ارزشها، تفاوت میان خودرو کامل یا CBU و قطعات CKD بود.
شریعت تأکید کرد: مقایسه قیمت یک خودرو کامل در بازارهایی مانند عربستان یا چین با ارزش قطعات CKD واردشده برای تولید همان خودرو در ایران، از نظر فنی مقایسه دقیقی نیست.
وی توضیح داد: قیمت یک خودرو در بازارهای مختلف تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله سطح تجهیزات و آپشنها، جایگاه برند، شرایط بازار مقصد، استراتژی قیمتگذاری شرکت سازنده و سطح قطعات مورد استفاده قرار دارد.
به گفته شریعت، حتی ممکن است یک خودرو مشابه در دو بازار مختلف با اختلاف قیمت قابل توجه عرضه شود و نمیتوان صرفاً با مشاهده قیمت درجشده در یک وبسایت خارجی، ارزش واقعی CKD آن خودرو را محاسبه کرد.
وی در همین زمینه به نمونههایی از اختلاف قیمت خودروها در بازارهای مختلف اشاره کرد و گفت: حتی خودروهای ایرانی نیز در بازارهای صادراتی مختلف با قیمتهای متفاوت عرضه شدهاند. اگر اختلاف یک دلاری وجود دارد، بررسی کنید!
شریعت همچنین درباره نحوه محاسبه ارزش CKD توضیح داد: در مقطعی، برخی مسئولان وزارت صمت برای تعیین ارزش قطعات، قیمت خودروهای کامل در بازارهای خارجی را مبنا قرار دادهاند.
به گفته وی، در این روش ابتدا قیمت یک خودرو کامل در یک بازار خارجی استخراج میشود، سپس با کسر برخی هزینهها و اعمال درصدهایی برای تیراژ و ساخت داخل، تلاش میشود ارزش CKD محاسبه شود.
رئیس هیات مدیره شرکت مدیران خودرو این روش را از اساس نادرست دانست و گفت نمیتوان با چنین فرمولی به ارزش واقعی قطعات CKD رسید.
وی تأکید کرد: تنها تولیدکننده اصلی و صاحب فناوری خودرو میتواند درباره ارزش واقعی مجموعه قطعات و سطح تجهیزاتی که برای یک بازار مشخص در نظر گرفته شده، اطلاعات دقیق ارائه کند.
شریعت در ادامه با اشاره به تجربههای صنعت خودرو خاطرنشان کرد: قیمت CKD و CBU لزوماً رابطه مستقیمی با یکدیگر ندارند و حتی ممکن است تولیدکننده برای یک بازار مشخص، قطعاتی با سطح کیفی و تجهیزاتی متفاوت را انتخاب کند.
شریعت برای تأکید بر ادعای خود درباره شفافیت فرآیند خرید، پیشنهاد کرد سفارشهای ثبتشده و اطلاعات مربوط به خرید CKD مدیران خودرو بررسی شود.
وی گفت: اگر در فرآیندهای بانکی و ثبت سفارش، حتی یک دلار اختلاف میان مبلغ اعلامشده و مبلغ پرداختی وجود داشته باشد، باید این موضوع بررسی شود.
رئیس هیات مدیره شرکت مدیران خودرو همچنین تأکید کرد: شرکت هیچ مبلغی را خارج از فرآیندهای رسمی منتقل نکرده و خود و خانوادهاش نیز از این محل منفعتی نداشتهاند.
وی در همین رابطه اعلام کرد: مدیران خودرو موضوع مطرحشده را از مسیر حقوقی پیگیری کرده و شکایتی را علیه فردی که مطالب خلاف واقع درباره شرکت منتشر کرده، در دست پیگیری دارد. همکاری با شریک چینی با تمام قدرت ادامه دارد
در بخش دیگری از این نشست، موضوع آینده همکاری مدیران خودرو با شریک چینی و شایعات مربوط به اختلاف میان دو طرف مطرح شد. شریعت با رد شایعات مربوط به پایان همکاری، تأکید کرد که همکاری میان مدیران خودرو و شریک چینی این شرکت همچنان ادامه خواهد داشت.
رئیس هیات مدیره شرکت مدیران خودرو در تشریح این موضوع گفت شریک چینی طی کمتر از ۳۰ سال توانسته خود را به جمع ۱۰ خودروساز برتر جهان برساند و شرکتی با چنین ظرفیتی منطقی نیست همکاری ۲۰ ساله خود با مدیران خودرو را کنار بگذارد و برای طی کردن دوباره این مسیر، از نقطه صفر با شرکت دیگری آغاز به کار کند.
شریعت در خصوص وجود شائبه هایی در خصوص آینده همکاری این دو شرکت، تأکید کرد: «مطلقاً این شایعات صددرصد غلط است» و گفت همکاری میان مدیران خودرو و شریک چینی، چه از سوی شریک ایرانی و چه شریک خارجی، با جدیت ادامه خواهد داشت.
با این حال، رئیس هیات مدیره شرکت مدیران خودرو وجود اختلافنظر میان سهامدار ایرانی و شریک چینی را رد نکرد. به گفته وی، یکی از اختلافات به این موضوع بازمیگردد که سهامدار ایرانی مدیران خودرو بر اساس توافق اولیه، انتظار داشته شریک چینی با شرکت دیگری وارد همکاری نشود؛ در حالی که شریک چینی با بزرگتر شدن فعالیتهای خود، به دنبال آن است که همکاریهایش را به یک مجموعه محدود نکند.
شریعت این موضوع را یک اختلاف فکری میان دو طرف توصیف کرد، اما تأکید داشت که این اختلاف به اندازهای نیست که بر همکاری مدیران خودرو و شریک چینی تأثیر بگذارد یا باعث توقف آن شود.
رئیس هیات مدیره شرکت مدیران خودرو در ادامه با انتقاد از هرگونه مانعتراشی در مسیر توسعه این شرکت گفت هر اقدامی که باعث شود مدیران خودرو دیرتر توسعه پیدا کند و نتواند به مقیاس اقتصادی بالاتری برسد، علاوه بر آسیب به زنجیره تأمین، در نهایت به مصرفکننده نیز لطمه میزند؛ چرا که به گفته او، توسعه تیراژ و داخلیسازی میتواند زمینه عرضه خودرو با قیمت مناسبتر را فراهم کند.
وی با بیان اینکه شرکت مدیران در سال گذشته به دلیل سیاستهای قیمتگذاری دستوری، بالغبر 25 هزار میلیارد تومان متضرر شده است، افزود: این شرکت در سال ۱۴۰۲ نزدیک به ۷ هزار شغل مستقیم ایجاد کرده بود و برای سال ۱۴۰۳ نیز برنامه تولید ۲۵۰ هزار دستگاه و افزایش اشتغال مستقیم به حدود ۱۰ هزار نفر را در نظر داشت.
به گفته شریعت، مدیران خودرو همچنان به دنبال بازگشت به مسیر رشد گذشته است و او و جک لی، شریک چینی مدیران خودرو، بر ادامه این مسیر تأکید کردهاند. وی ابراز امیدواری کرد این شرکت بتواند بار دیگر به تیراژهای بالاتر بازگردد و در نهایت به هدف تولید ۳۰۰ تا ۳۵۰ هزار دستگاه خودرو برسد. 3 گروه خاص در برابر توسعه مدیران خودرو ایستادهاند!
شریعت در بخش جنجالی دیگری از سخنان خود، تحلیلش از منشأ فشارها علیه مدیران خودرو را مطرح کرد. به اعتقاد وی، سه گروه ممکن است از توسعه این شرکت متضرر شوند.
رئیس هیات مدیره شرکت مدیران خودرو اظهار کرد: گروه نخست مجموعههایی هستند که از سرمایهگذاری مدیران خودرو برای افزایش عمق ساخت داخل و توسعه زنجیره تامین قطعات متضرر خواهند شد. گروه دوم نیز جریانهایی هستند که به دنبال حفظ انحصار در صنعت خودرو هستند و ورود یک خودروساز خصوصی بزرگ به رقابت را تهدیدی برای موقعیت خود میدانند. به عبارت دیگر خودروساز و قطعه سازانی که به دنبال ایجاد انحصار در صنعت خودرو هستند.
وی ادامه داد: گروه سوم نیز فعالان واردات خودرو، بهویژه واردکنندگان خودروهای دست دوم و خودروهایی که از بازار کشورهای همسایه وارد میشوند، توصیف کرد و گفت ممکن است برخی از این جریانها از تضعیف خودروسازان بزرگ خصوصی منتفع شوند.
شریعت البته تاکید کرد با اصل واردات خودرو مخالف نیست و رقابت را برای صنعت خودرو ضروری میداند؛ اما معتقد است واردات باید همراه با استاندارد، کیفیت، خدمات پس از فروش و چارچوب روشن باشد. برنامه مدیران خودرو برای افزایش داخلیسازی
رئیس هیات مدیره شرکت مدیران خودرو در ادامه صحبتهای خود به برنامه این شرکت برای افزایش عمق ساخت داخل اشاره کرد.
شریعت گفت: مدیران خودرو پس از رسیدن به تیراژ بالای تولید، وارد مرحله جدیدی از سرمایهگذاری در زیرساخت و زنجیره تأمین شده است. این شرکت برنامه مشخصی برای افزایش داخلیسازی به وزارت صمت ارائه کرده است.
شریعت اعلام کرد: مدیران خودرو در حال حاضر روی داخلیسازی سه محصول و همچنین توسعه بخش موتورسازی کار میکند و طبق برنامه، دو محصول X77 و X33 قرار است تا پایان سال جاری به حدود ۵۰ درصد ساخت داخل برسند. همچنین هدفگذاری حدود ۴۰ درصد ساخت داخل برای محصول Tiggo 7 تا پایان سال انجام گرفته است.
رئیس هیات مدیره شرکت مدیران خودرو همچنین از برنامه این شرکت برای ایجاد یک پارک صنعتی در منطقه اقتصادی سلفچگان خبر داد و گفت: هدف از این طرح، ایجاد زمینه همکاری میان قطعهسازان ایرانی و خارجی و تشکیل شرکتهای مشترک برای انتقال و توسعه فناوری است. واکنش مدیران خودرو به اتهام گرانفروشی
در بخش دیگری از نشست، موضوع قیمت خودروهای مدیران خودرو و ادعای گرانفروشی نیز مطرح شد.
شریعت اظهار کرد: مدیران خودرو از ماههای پایانی سال گذشته درخواست اصلاح قیمت محصولات خود را ارائه کرده بود و به گفته او، بخش عمده این درخواست مربوط به تغییر نرخ ارز مورد استفاده در محاسبات شرکت بوده است.
وی مدعی شد: در دورهای که درخواست اصلاح قیمت شرکت در حال بررسی بود، سایر شرکتها حداقل یک بار افزایش قیمت داشتند، در حالی که قیمتهای مدیران خودرو همچنان با نرخ ارز قبلی محاسبه میشد.
شریعت همچنین به استقبال مشتریان از محصولات شرکت پس از آغاز فروش با قیمتهای جدید اشاره کرد و گفت: در یک روز حدود ۲۷ هزار نفر برای خرید محصولات مدیران خودرو ثبتنام کردند. با استناد به این موضوع میتوان گفت که قیمت محصولات شرکت همچنان برای بخش قابل توجهی از بازار جذاب بوده است. به دنبال توسعه صنعت خودرو هستیم
بهرام شریعت در پایان صحبتهای خود تأکید کرد: هدف مدیران خودرو حرکت از یک شرکت مونتاژکار به سمت یک خودروساز با ظرفیت طراحی، تولید، داخلیسازی و صادرات است.
وی خاطرنشان کرد: این شرکت قصد دارد با توسعه ساخت داخل، ایجاد زیرساختهای تولید قطعات و توسعه همکاریهای فناورانه، به سمت یک مجموعه دانشبنیان و صادراتمحور حرکت کند.
شریعت همچنین تأکید کرد: مدیران خودرو با اصل واردات خودرو مخالف نیست و رقابت در بازار را ضروری میداند، اما معتقد است واردات باید همراه با مشخص بودن استانداردها، کیفیت خودرو و خدمات پس از فروش انجام شود.
