اسماعیل احمدیزاده، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل محیط زیست استان قم، جزئیات تازهای از وضعیت این پهنه آبی که زمانی مسیر کاروانهای نمک بود، ارائه کرد؛ از حقابهای که هرگز به مقصد نرسیده تا کانال ۱۵ کیلومتری که پوسته نمکی را شکسته و دروازه ریزگرد نمکی را گشوده است. بر اساس نقشههای ترابرد هواشناسی، غبار برخاسته از این کانون میتواند تا تبریز نیز نفوذ کند؛ هشداری که هنوز فرصت پاسخ دارد، اما هر سال باریکتر میشود.
برخلاف دریاچه ارومیه که سالهاست در فاز درمان پرهزینه است، دریاچه نمک هنوز در آستانه بحران ایستاده است؛ نکتهای که خود احمدیزاده بر آن تأکید دارد. نخستین پرسش مصاحبه درباره حقابه و سهمی بود که برای نیاز آبی تالاب در نظر گرفته شده است؛ پرسشی که پاسخش تصویری تلخ از حقآبهای میکشد که در راه میماند. احمدیزاده تأیید میکند که ورودی رودخانههای اصلی حوزه آبریز عملاً به دریاچه نمیرسد و ریشه آن بالادست است: «در بالادست این رودخانهها سدهای بسیار زیاد و متعددی هست؛ حدود ۱۰ سد که با حجم بالای ۵ میلیون متر مکعب آب را ذخیره میکنند. کنار اینها بندها هستند و حوضچههای ذخیره آب باغات کشاورزی که در مناطق کوهستانی و بالادست توسط باغداران احداث شده است. اینها دیگر تقریباً آبی را به پاییندست هدایت نمیکنند، مگر اینکه بارندگیها بیش از حد و اندازه باشد، مثل سال ۱۳۹۸ که سرریزشان به پاییندست رسید.» به گفته او، اولویتبندی قانونی آب روشن است: نخست آب شرب، پس از آن نیاز محیط زیست و سپس نیاز کشاورزی. با این حال، شورای عالی آب در سالیان گذشته رقم ۱۵۴ میلیون متر مکعب را بهعنوان حداقل حقابه حوزه آبریز دریاچه نمک تعیین کرده بود. سازمان حفاظت محیط زیست نیز طرحی … …
