در تجربه حرفهای او، مرمت یک بنای تاریخی بدون شناخت زمینهای که بنا در آن شکل گرفته، تاریخ شهر، مناسبات اجتماعی و ویژگیهای معماری آن، نمیتوانست به معنای واقعی حفاظت باشد؛ رویکردی که در اصفهان، با گستردگی و پیچیدگی میراث تاریخی آن، اهمیت بیشتری پیدا میکرد.
در سالروز درگذشت آیتاللهزاده شیرازی، بازخوانی کارنامه و اندیشه او فرصتی است برای بازگشت به این پرسش که از میان آنچه وی در حوزه مرمت، حفاظت، پژوهش و آموزش برجای گذاشت، کدام بخش امروز بیش از گذشته به کار میراث فرهنگی ایران میآید.
اهمیت این پرسش زمانی روشنتر میشود که بخشی از چالشهای امروز اصفهان، از وضعیت بافت تاریخی و حریم آثار تا شیوه مداخله و مرمت بناها، دقیقاً در همان حوزههایی قرار میگیرد که شیرازی سالها درباره آنها حساسیت داشت و برای تغییر نگاه به آنها تلاش کرد.
از حضور در میدان تا ساختن یک نظام حرفهای
مرتضی بخردی، معمار و مرمتگر در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به سابقه آشنایی خود با باقر آیتاللهزاده شیرازی اظهار کرد که آشنایی او با نام شیرازی به سالهایی بازمیگردد که در دوران دانشجویی در پروژه معماری داخلی هتل شاه عباس فعالیت میکرد و نام وی را در میان فعالان میراث فرهنگی اصفهان میشنید. در آن دوره، برخی کارشناسان خارجی نیز در اصفهان فعالیت داشتند و افرادی که با شیرازی همکاری کرده بودند، از جدیت و علاقه او به مرمت و حفاظت آثار تاریخی سخن میگفتند.
وی افزود: شیرازی در آغاز فعالیت خود در اصفهان تلاش میکرد برای فعالیتهای میراث فرهنگی نظم و برنامه ایجاد کند.
بخردی این دوره را از مقاطع مهم در شکلگیری یک نظام منظم برای حفاظت از بناهای تاریخی میداند و معتقد است بخشی از ساختاری که بعدها در دیگر نقاط کشور نیز گسترش یافت، از همان تجربههای اصفهان شکل گرفت. …
