مهربانی، رسید به رسید

  مرجان قندی،   گروه گزارش /    این صحنه ساده، بدون هیچ شعار و تشریفاتی، روایتگر جامعه‌ای است که برخلاف روایت‌های پر از یأس، در سخت‌ترین روزهای نه جنگ و نه صلح و فشار اقتصادی، با هرتوانی، هوای همدیگر را دارند. برای درک بیشتر پیام این رسیدهای بانکی در بیمارستان قلب کوثر شیراز، باید تقویم را ورق زد و به حدود یک دهه قبل برگشت؛ به پاییز سال ۱۳۹۴؛ در یکی از خیابان‌های مشهد و کمی بعد در شیراز، تهران و سراسر شهرهای ایران، شعاری دست‌نویس با چند میخ و چند چوب‌لباسی روی دیوارهای شهر نقش بست: «نیاز‌داری بردار، نیاز نداری بذار.» ایده‌ای به غایت ساده، بی‌پیرایه و بدون تشریفات اداری و بوروکراسی سازمان‌های خیریه دولتی. آن روزها دیوار مهربانی معطوف به نیازهای اولیه در فصل سرما بود؛ کت‌ها، پالتوها، کلاه‌ها و کفش‌هایی که در خانه‌ها بی‌استفاده مانده بودند، بدون واسطه و بدون اینکه کرامت انسانی دریافت‌کننده در صف‌های عریض و طویل خرد شود، به دست صاحب جدیدشان می‌رسیدند. البته بعد موج اولیه دیوارهای مهربانی برای لباس‌های زمستانی پس از چند سال به دلایل مختلف ازجمله چالش‌های بهداشتی، نگهداری لباس‌ها در باران و تغییر مناسبات فصلی فروکش کرد، اما این حرکت مردمی در حافظه جمعی مردم ماندگار شد. در سال‌های بعد، ایده مهربانی ناشناس و بی‌واسطه وارد تار و پود زندگی روزمره مردم شد؛ در نانوایی‌ها، کارتن‌های کوچکی کنار پیشخوان قرار گرفت به نام «نان مهربانی» یا قبض‌های نان صلواتی برای هر فردی که پول نان سنگک شب را نداشت، بدون اینکه مجبور به خواهش باشد، برگه کوچکی از شیشه نانوایی برمی‌داشت و نانش را تحویل می‌گرفت. در داروخانه‌ها، صندوق‌های «حساب باز» راه افتاد تا مابه‌التفاوت هزینه داروی بیماری که کارتش کفاف نمی‌دهد، پرداخت شود. حالا، این ایده به بیمارستان کوثر شیراز رسیده است؛ جایی که مردم نه لباس دست‌دوم که اعتباری برای هزینه درمانی را در قالب رسیدهای پرداخت بانکی به همنوعان ندیده‌شان پیشکش می‌کنند. …