ایران باید برای صلح یمن پیش‌قدم شود

جنگ دوباره به یمن بازگشته است، هر روز شعله‌ورتر می‌شود و این بار دیگر تنها جنگی یمنی نیست. آسمان صنعا زیر بمباران است و موشک‌ها به ریاض و ینبع و رابغ می‌رسند. با فعال شدن پیمان دفاعی مشترک عربستان، ترکیه و پاکستان در برابر حوثی‌ها در هفته‌ی گذشته، آرایش تازه‌ای شکل گرفته است. در یک سو کشوری که خود را خادم حرمین می‌داند، همراه دو کشور بزرگ اسلامی، و در سوی دیگر جنبشی که خود را یکی از پرچم‌داران مقاومت می‌داند. و در میانه، مردمی که بیش از یک دهه است در یکی از بدترین فجایع انسانی روزگار ما زندگی می‌کنند.

میانجیگری ایران

طرح پیشنهاد میانجی‌گری ایران در مناقشه‌ی خونین عربستان و حوثی‌ها، در نگاه نخست شاید متناقض‌نما به نظر برسد. ایرانی که درست یا نادرست به حمایت و حتی اتحاد با حوثی‌ها شهره است، چگونه می‌تواند نقش واسطه‌ای امین را بازی کند؟

باید صادق بود

ایران در این جنگ بی‌طرف نیست. حوثی‌ها به ایران بسیار نزدیک‌اند، به تعبیری متحد ما در شبه‌جزیره به شمار می‌روند و جهان آنان را بازوی منطقه‌ای ایران می‌شناسد. پس آیا پیشنهاد میانجی‌گری از سوی ایران ساده‌لوحانه یا ریاکارانه نیست؟

نه، البته که نه ،به شرط آنکه معنای میانجی‌گری را درست بفهمیم. میانجی مؤثر لزوماً بی‌طرف نیست. میانجی مؤثر کسی است که بتواند طرفی را به پای میز بیاورد و پای تعهدات او بایستد. ارزش ایران برای ریاض دقیقاً در همین نزدیکی است. از نگاه ریاض، و نیز منطقه و واشنگتن، هیچ آتش‌بسی با حوثی‌ها بدون رضایت تهران پایدار نمی‌ماند. با پیشنهاد میانجی‌گری، آنچه امروز «اتهام» ایران است می‌تواند فردا «سرمایه»‌ی صلح باشد.

رابطه‌ای زخمی، اما نگسسته

رابطه‌ی ایران و عربستان امروز در دشوارترین وضعیت سال‌های پس از توافق پکن است. در روزهای نخست جنگ اسفند، پهپادهای ایرانی پالایشگاه راس‌تنوره را هدف گرفتند. تهران گفت هدفش منافع آمریکاست، اما برای ریاض این حمله به خاک و شریان اقتصادی‌اش محسوب می‌شد. دروازه‌ی آشتی‌ای که با زحمت گشوده شده بود، می‌رفت که دوباره بسته شود.

با این همه، رشته پاره نشد. سفارتخانه‌ها باز مانده‌اند و هیچ‌یک از دو پایتخت راه بازگشت را نبسته است. این نشان می‌دهد که هر دو طرف، با همه‌ی دلخوری‌ها، می‌دانند گسست کامل به سود هیچ‌کدام نیست. …