«دست به خیر داشتن» در فرهنگ ایرانی همواره مورد تحسین بوده و جایگاه ویژه‌ای داشته است. فرهنگی که در طی زمان و همزمان با مدرن شدن زندگی، از اشکال کهن خود همچون کمک به همسایه و برگزاری گل‌ریزون خارج شده و در قالب نهاد‌های مدنی تحت عنوان خیریه‌ها تداوم یافته است.
هم‌نشینی این فرهنگ با مذهب در گذر زمان به خیریه‌ها جایگاه خاصی داده که کمتر شاهد نقد عملکرد‌ها بوده‌ایم و حتی پرسش‌گری درباره عملکرد مالی این موسسات نیز چندان معمول نیست. این درحالی است که بنا به تجربه تمام کشور‌های توسعه‌یافته، هرچه یک نهاد مقدس‌تر و مورد اعتمادتر باشد، باید تحت نظارت دقیق‌تری قرار گیرد، زیرا اعتماد عمومی زمانی شکل می‌گیرد که شهروندان بدانند پولی که به نام کمک به بیماران، کودکان، سالمندان یا خانواده‌های محروم پرداخت کرده‌اند، دقیقاً کجا هزینه شده است.
خبر اخیر دیوان محاسبات دقیقاً از همین نقطه اهمیت پیدا می‌کند. بر اساس اعلام این نهاد، از میان ۹ هزار و ۲۸۴ شرکت خیریه ثبت شده در کشور، تنها ۲ هزار و ۵۵۵ شرکت اقدام به انتشار صورت‌های مالی خود کرده‌اند و ۶ هزار و ۷۲۹ شرکت تکلیف قانونی مربوط به انتشار اطلاعات مالی را انجام نداده‌اند. این آمار تنها یک عدد نیست؛ نشانه‌ای از یک شکاف عمیق در ساختار شفافیت مالی کشوری است که سالانه حجم قابل توجهی از کمک‌های مردمی در آن جابه‌جا می‌شود. مسئله فقط تخلف نیست؛ مسئله عدم شفافیت است
در مواجهه با چنین آماری نباید به دام ساده‌سازی افتاد. هیچ‌کس نمی‌تواند صرفاً به دلیل منتشر نشدن صورت‌های مالی، همه این شرکت‌ها را متهم به فساد کند، زیرا میان عدم شفافیت و وقوع جرم فاصله قابل توجهی وجود دارد. این، اما به معنی ایجاد حاشیه امن برای خیریه‌ها نبود و این پرسش را باقی می‌گذارد که وقتی قانون انتشار صورت‌های مالی را الزامی کرده، چرا حدود سه‌چهارم این شرکت‌ها از اجرای آن خودداری کرده‌اند؟ …
دانلود از کافه بازار
