احوال ناگوار ما | چرا از خوشبختی دیگران رنج می‌بریم؟

رویداد۲۴ | علیرضا نجفی- چه بخش بزرگی از زندگی‌مان صرف این می‌شود که از احساسِ بد داشتن، احساس بدتری پیدا کنیم؟ ما معمولا تنها مضطرب نمی‌شویم؛ از اضطراب خود نیز غمگین می‌شویم. تنها حسادت نمی‌ورزیم؛ از حسادت خویش نیز شرمسار می‌شویم؛ و این جای شگفتی ندارد. کافی است به سیل بی‌پایان کتاب‌ها، پادکست‌ها و کلیپ‌های کوتاهی بنگریم که همگی حول محور «روان‌شناسیِ مثبت» و راز‌های خوشبختی می‌چرخند. هر یک از اینها به‌تنهایی شاید بی‌ضرر بنماید، اما در کنار هم، باوری کاذب در ذهن ما می‌کارند: اینکه باید بیشتر اوقات شاد باشیم.

جورج لوونستاین، اقتصاددان و روانشناس معروف، دهه‌ها درباب این مسئله پژوهش کرده است که عواطف چگونه تصمیمات ما را رقم می‌زنند. اقتصاد سنتی انسان را موجودی یکسره حسابگر می‌انگارد که مدام در پی افزایش سود و شادکامی خویش است؛ اما شناخت ژرف انسان در گرو آن است که «نقیض شادکامی» را نیز به درستی بشناسیم. پس چه می‌شد اگر به‌جای محاکمه‌ی مدام خویش به‌خاطر احوال بدمان، این احساسات منفی را همان‌گونه که هستند می‌پذیرفتیم: سرچشمه‌شان را می‌شناختیم و به پیامی که برای ما دارند گوش می‌سپردیم؟ قاعده‌ی تلخ تباهی: اثر سوسک!

به گزارش رویداد۲۴، بنیادی‌ترین حقیقت درباره احساسات منفی این است که ما را می‌بلعند. آنها تمام وجودمان را تسخیر می‌کنند و ذهنمان را تغییر می‌دهند؛ و این یک استعاره نیست؛ کاملاً واقعی است. در یک بررسی اسکن مغزی (fMRI) روی بازیگران دانشگاه کارنگی ملون، محققان نقشه عصبی نُه احساس مختلف (از جمله خشم، انزجار، غم و غرور) را ثبت کردند. از میان این نُه احساس که از بازیگران خواسته شد در خود بیدار کنند، این احساسات منفی (مثل خشم و غم و انزجار) بودند که واضح‌ترین و متمایزترین الگو‌های مغزی را ساختند. در مقابل، احساسات مثبت، کدر و تار بودند و تشخیصشان از یکدیگر تقریباً غیرممکن بود. …