محسن راستانی، عکاس شناخته‌شده مستند و خبری ایران، صبح یکشنبه سوم آبان‌ماه در ۶۸ سالگی و پس از تحمل یک دوره بیماری درگذشت. سیف‌الله صمدیان، عکاس سرشناس با انتشار پیامی کوتاه خبر درگذشت او را اعلام کرد: «محسن راستانی خانواده ایرانی را ترک کرد؛ ساعت ۷:۳۰ دقیقه امروز؛ سوم آبان ۱۴۰۵». راستانی ازجمله عکاسانی بود که بخش مهمی از تاریخ معاصر ایران و خاورمیانه را نه از فاصله‌ای دور، که از نزدیک و در متن رویدادها ثبت کرد. متولد سال ۱۳۳۷ در خرمشهر بود و فعالیت حرفه‌ای خود را همزمان با سال‌های جنگ ایران و عراق آغاز کرد؛ دوره‌ای که بعدها بخش مهمی از کارنامه او را شکل داد. او در کنار ثبت تصاویر جنگ، به زندگی مردم و پیامدهای اجتماعی آن نیز توجه داشت و بعدها گزارش‌های تصویری از جنگ داخلی بیروت و جنگ بوسنی و هرزگوین را نیز در کارنامه خود ثبت کرد.
درباره خانواده ایرانی
اما راستانی تنها عکاس جنگ نبود. شاید مهم‌ترین بخش کارنامه او را بتوان در پروژه‌هایی جست‌وجو کرد که به زندگی روزمره و انسان ایرانی می‌پرداختند؛ ازجمله مجموعه «خانواده ایرانی» و «تیپ‌های اجتماعی شهر تهران». در «خانواده ایرانی» تلاش او این بود که خانواده را نه به‌عنوان یک مفهوم انتزاعی، بلکه در چهره، پوشش، فاصله میان آدم‌ها و نحوه ایستادن اعضای یک خانواده در کنار یکدیگر ثبت کند. راستانی درباره این مجموعه گفته بود: «هر آدمی متعلق به هر کشور و فرهنگی که باشد، خانواده را می‌شناسد؛ یعنی اجزای خانواده مثل پدر و مادر و فرزندان». از نگاه او، همین اشتراک می‌توانست عکس‌های یک خانواده ایرانی را برای مخاطبی در نقطه‌ای دیگر از جهان قابل فهم کند؛ مخاطب ابتدا خودش را در قاب پیدا کند و بعد تفاوت‌های فرهنگی و بصری خانواده ایرانی را ببیند. اهمیت «خانواده ایرانی» برای راستانی فقط در ثبت یک موضوع اجتماعی خلاصه نمی‌شد. او تأکید داشت که در بسیاری از موارد، ساعت‌ها با سوژه‌ها صحبت کرده تا آنها مقابل دوربین خودشان باشند. به همین دلیل، تلاش می‌کرد عکس‌های این مجموعه تصویری دست‌چین‌شده و مصنوعی از جامعه نباشند، بلکه بخشی از واقعیت زندگی ایرانی را در خود نگه دارند. …
دانلود از کافه بازار
