خروج ایران از NPT، پاس گل به اسرائیل؟!

سید امیر حجازی، پژوهشگر حقوق بین‌الملل و مدرس دانشگاه، در گفت‌وگو با «فراز» با اشاره به جایگاه معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) در نظام حقوق بین‌الملل گفت: این معاهده از سال ۱۹۷۰ یکی از مهم‌ترین ابزارهای حقوق بین‌الملل برای تنظیم فعالیت‌های هسته‌ای کشورها بوده و جمهوری اسلامی ایران نیز به‌عنوان یکی از اعضای آن، همواره بر حق خود برای استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای تأکید کرده است.

او افزود: با این حال، در سال‌های اخیر موضوع خروج احتمالی ایران از NPT از سوی برخی جریان‌ها و نهادهای سیاسی به‌عنوان ابزاری برای اعمال فشار و امتیازگیری از غرب مطرح شده است؛ در حالی که بررسی پیامدهای این تصمیم نشان می‌دهد خروج از معاهده می‌تواند تبعاتی فراتر از حوزه هسته‌ای برای ایران به همراه داشته باشد. از دست رفتن جایگاه حقوقی ایران

حجازی نخستین پیامد خروج از NPT را در حوزه حقوق بین‌الملل دانست و گفت: با خروج ایران، جایگاه حقوقی کشور در رژیم بین‌المللی منع اشاعه تضعیف خواهد شد و فعالیت‌های هسته‌ای ایران می‌تواند بیش از گذشته از سوی کشورهای غربی با رویکردی مشکوک و حتی نظامی تفسیر شود.

به گفته این پژوهشگر، خروج از NPT به معنای پایان امکان اعمال فشار از سوی شورای امنیت سازمان ملل نیز نخواهد بود. او توضیح داد که حتی خارج از سازوکارهای این معاهده، شورای امنیت می‌تواند بر مبنای فصل هفتم منشور ملل متحد، در صورت احراز تهدید علیه صلح و امنیت بین‌المللی، اقداماتی از جمله وضع تحریم‌های الزام‌آور را در دستور کار قرار دهد.

حجازی همچنین از دست رفتن امکان استناد مستقیم ایران به حقوق ناشی از عضویت در NPT را از دیگر تبعات احتمالی خروج عنوان کرد و گفت: ایران در شرایط فعلی می‌تواند بر مبنای ماده ۴ این معاهده بر حق استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای تأکید کند، اما خروج از NPT این پشتوانه حقوقی را از میان خواهد برد. خروج از NPT چگونه به رقبای منطقه‌ای فرصت می‌دهد؟

این مدرس دانشگاه در ادامه به پیامدهای سیاسی خروج احتمالی ایران پرداخت و گفت: چنین اقدامی می‌تواند به تقویت روایت کشورهای غربی درباره حرکت ایران به سمت نظامی‌شدن برنامه هسته‌ای منجر شود و دست آنها را برای اعمال فشارهای سیاسی بیشتر باز بگذارد. …