امروز ۲۲ آبان ۱۴۰۵ قرار بود دنیا به پایان برسد؛ پس چرا هنوز زنده‌ایم؟

به گزارش سایت دیدبان ایران، پیش‌بینی‌های علمی از انفجار جمعیت، زمانی دنیا را به وحشت انداختند؛ اما اشتباهات آن‌ها درس‌های مهمی درباره خطر پیش‌گویی فجایع به ما می‌دهند. هاینتس فون فورستر، دانشمند استرالیایی-آمریکایی باور داشت که جمعه ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۲ آبان ۱۴۰۵)، روز پایان جهان است. پروفسور فون فورستر و دو تن از همکارانش در دانشگاه ایلینوی این پیش‌بینی را در سال ۱۹۶۰ در مجله معتبر ساینس منتشر کردند. این مقاله از آن زمان تاکنون بارها مورد بحث قرار گرفته است.

تصور پژوهشگران از پایان جهان با آنچه معمولاً از این مفهوم در ذهن داریم متفاوت بود. به باور آن‌ها، رشد شتابان جمعیت دنیا سرانجام به جایی می‌رسید که تعداد انسان‌ها به بی‌نهایت می‌رسید؛ دست‌کم مقاله آن‌ها به معنای واقعی کلمه چنین چیزی را پیش‌بینی می‌کرد. فون فورستر این وضعیت را چنین توصیف کرده بود که نوادگانش بر اثر ازدحام جمعیت «زیر فشار جمعیت جان خواهند داد».

فون فورستر عمداً تحلیل خود را به‌گونه‌ای طراحی کرده بود که رسیدن به این نتیجه اجتناب‌ناپذیر به نظر برسد. او معادله‌ای ریاضی ابداع کرد که از ابتدا برای رسیدن به نتیجه‌ای مشخص تنظیم شده بود. سپس این معادله را با داده‌های جمعیت انسانی در دو هزار سال گذشته تطبیق داد تا تاریخ دقیقی برای وقوع فاجعه به دست آورد. ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ همچنین مصادف با صد و پانزدهمین سالروز تولد او است.

هدف فون فورستر از انتشار مقاله‌ی پیش‌بینی پایان دنیا، نشان‌دادن ناپایدار بودن نرخ رشد جمعیت انسان در سال ۱۹۶۰ بود. البته این نتیجه‌گیری تازگی نداشت و ریشه آن به کتاب «رساله‌ای درباره اصل جمعیت» اثر توماس مالتوس در قرن هجدهم بازمی‌گشت. مشکل اصلی، راهکاری بود که فون فورستر برای مقابله با این مسئله پیشنهاد می‌کرد: کنترل گسترده زاد و ولد.

در اواسط قرن بیستم، افراد دیگری نیز به نتایج مشابه فون فورستر رسیده بودند. در سال ۱۹۶۸، پل ارلیش، زیست‌شناس و محیط‌زیست‌گرای آمریکایی، با انتشار کتاب پرفروش «بمب جمعیت»، وقوع قحطی گسترده در آینده را پیش‌بینی کرد. چهار سال بعد، گزارشی به نام «محدودیت‌های رشد» منتشر شد که با اتکا به یک مدل کامپیوتری، فروپاشی نظام‌مند جوامع را تا دهه ۲۰۲۰ پیش‌بینی می‌کرد؛ زیرا رشد جمعیت به اتمام منابع سیاره منجر می‌شد. …