سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه فدراسیون روسیه در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۶ شهریور ۱۴۰۵) در چهارمین کنفرانس «جنبش جهانی روسوفیل»، سخنرانی بسیار مهمی در مورد چارچوب فکری و عملی سیاست خارجی این کشور ایراد کرد. در این سخنرانی آنچه برجسته بود اولاً نگاه روسیه به خود، فرهنگ و هویت ویژه آن، ثانیاً نگاه به جهان و مخصوصاً دگرگونیهای جهانی در پرتو جنگ اوکراین، و ثالثاً مجموعه اندیشهای و رفتاری روسیه در روابط خارجی بود. علاوه بر جنبههای محتوایی، محل ایراد سخنرانی و برگزاری کنگره نیز حائز اهمیت بود. محل برگزاری، موزه پیروزی مسکو بود که اختصاص به آنچه روسها از آن با عنوان «جنگ بزرگ میهنی» در جنگ دوم جهانی یاد میکنند، دارد؛ جنگی که در آن اتحاد شوروی بیش از ۲۰ میلیون کشته داد.
لاوروف از این موزه در سخنرانی خود به عنوان مکان مقدس یاد کرد و شاید جالبتر، دو سازمانی هستند که در راهاندازی این کنگره نقش داشتند. اول، «جنبش جهانی روسوفیل» است که در چند سال گذشته شکل گرفته و در واقع سازماندهی طرفداران روسیه و فرهنگ آن در سرتاسر جهان را برعهده دارد؛ و سازمان دوم که نقش کمککننده، مخصوصاً در بحثهای محتوایی را داشت، «انستیتو تزارگراد» است که آن هم محصول چند سال گذشته بوده و با نگاه مذهب ارتدوکس، به روابط بینالمللی روسیه میپردازد و رئیس افتخاری آن الکساندر دوگین است که او هم در این اجلاس سخنرانی کرد و بر لزوم «صلح چندجانبه بنیاد» تأکید نمود.
از مجموع آنچه ذکر شد، پرسشی اساسی و جدّی به ذهن متبادر میگردد و آن اینکه نگاه روسی به روابط بینالمللی چگونه قابل تجزیه و تحلیل است؟ در پاسخ به این سؤال، ابتدا باید «دگرگونیها و دگردیسیهای تفکر روابط بینالمللی روسیه» را مورد مداقه قرار داد. سپس باید «رفت و آمدهای واقعیت و فکر» را در عرصه عملی سیاست خارجی روسیه مد نظر قرار داد و نهایتاً باید به «اندیشهها و نهادهای جاری سیاست خارجی روسیه» پرداخت.در بیش از سه دههای که از فروپاشی شوروی میگذرد، دگرگونیها و دگردیسیهای مختلفی در پهنای اندیشه و تفکر سیاست خارجی روسیه رخ داده است. …
