تاب‌آوری انتخاب نیست، اجبار بقاست

تاب‌آوری یا resiliency در روزگار ما یک توصیه اخلاقی، یک شعار انگیزشی یا یک انتخاب لوکس نیست.

به بیان دکتر محمدرضا مقدسی معاونت علمی و پژوهشی جمعیت همیاران سلامت روان ایران تاب‌آوری، اجبار بقاست.

انسان، خانواده، جامعه، سازمان و فرهنگ در جهانی زندگی می‌کنند که پیوسته با بحران، تغییر، فشار، ابهام و فرسایش روبه‌رو است.

در چنین وضعی، کسی که تاب‌آوری را نادیده می‌گیرد، در عمل از ظرفیت بقا، رشد و بازسازی خود فاصله می‌گیرد. از همین رو، فهم درست تاب‌آوری برای حیات فردی و اجتماعی اهمیت حیاتی دارد. وقتی از تاب‌آوری سخن می‌گوییم، از توان ادامه دادن در دل دشواری، از قدرت سازگاری در متن تهدید، از امکان بازسازی پس از آسیب و از ظرفیت معنا دادن به رنج حرف می‌زنیم. این معنا، تاب‌آوری را از یک واژه روان‌شناختی ساده فراتر می‌برد و آن را به یک ضرورت تمدنی تبدیل می‌کند.

انسان امروز در معرض فشارهایی قرار دارد که با گذشته تفاوت دارد. بحران آب، تغییرات اقلیمی، فرسودگی روانی، ناامنی اقتصادی، فشارهای اجتماعی، گسست هویتی، رقابت شدید، شتاب فناوری و انبوه اطلاعات، همگی به گونه‌ای عمل می‌کنند که ذهن و زندگی را در وضعیت هشدار نگه می‌دارند. در چنین شرایطی، بقا به کسانی تعلق دارد که قدرت تنظیم هیجان، بازسازی امید، حفظ پیوندهای انسانی و آفرینش معنا را در خود و محیطشان تقویت می‌کنند. تاب‌آوری از همین‌جا وارد میدان می‌شود. تاب‌آوری یعنی توان ایستادن، آموختن، ترمیم شدن و ادامه دادن. این ادامه دادن، نشانه انکار درد نیست. نشانه شناخت واقعیت و پاسخ هوشمندانه به آن است. …