بازار
دیپلماسی ایرانی: کتاب "سیاست خارجی منزه و چند مقاله دیگر" فراتر از یک تحلیل ژئوپلیتیک متعارف، خوانشی الهیاتی و تمدنی از مفهوم "دیگریِ استعمارگر" در حافظه تاریخی ملت ایران ارائه می‌دهد. این اثر تلاش می‌کند با تبارشناسی رفتار استعمار، کنش‌های انقلابی و موضع‌گیری‌های بین‌المللی ایران را نه به عنوان حوادثی دفعی، بلکه به عنوان «اعاده حاکمیت ملی و برافروختن چراغ آگاهی» بازتعریف کند. چالش اساسی این رویکرد که در این نقد واکاوی می‌شود، پایداری و پویایی آرمان‌های استعلایی در بستر واقع‌گرایی مادی و ژئوپلیتیک سخت روابط بین‌الملل است.
کتاب «سیاست خارجی منزه و چند مقاله دیگر» به قلم دکتر احسان اقبال‌سعید، مجموعه‌ای هوشمندانه شامل ۲۲ مقاله راهبردی است که روابط بین‌الملل و دیپلماسی را از چنگال تحلیل‌های روزمره، سطحی و صرفاً خبری نجات داده و به افق فلسفه تاریخ و اندیشه سیاسی متصل می‌کند. مقاله محوری و تیتر اصلی کتاب، یعنی «سیاست خارجی منزه»، مواجهه تاریخی ملت ایران با جهان غرب را از یک تقابل مادی فراتر برده و آن را بر پایه مفهوم بنیادین «پاسداری از چراغِ امر ملی» تبیین می‌نماید. اقبال‌سعید بحث را با یک استعاره دراماتیک و پرسشی فلسفی آغاز می‌کند: «آیا غریبه آمده از سرزمین‌های دور، به کشتن چراغ آمده است یا مهمانی شکرگزار؟» نویسنده با مرور حافظه تاریخی کشور، اثبات می‌کند که استعمار در طول تاریخ همواره به قصد تاراجِ حاکمیت اراده ملی ما هجوم آورده و در این میان، انقلاب اسلامی ایران به عنوان «چراغ اول در میان سرگردانی‌ها و حیرت‌های زمانه» برفروخته شد تا صفت «تنزه و استقلال» را به کالبد دیپلماسی کشور تزریق کند.
نقاط قوت و تحلیلی کتاب:
از منظر یک ناقد بیرونی، قوی‌ترین ابزار تحلیلی نویسنده در این کتاب، «انجمادزدایی از قالب‌های سنتی تحلیل سیاسی» است. اقبال‌سعید روابط بین‌الملل را محصولی از میزان آگاهی، باور و اندیشه چیره روزگار می‌داند. متن پیوند استواری میان ریشه‌های تاریخی (مانند عهدنامه ترکمنچای و کاپیتولاسیون) با چالش‌های ژئوپلیتیک امروز کشور برقرار می‌سازد و نشان می‌دهد که تقابل ایران با … …
