برای دانستن تاریخچه این قسمت از شهر با نصرالله حدادی تهرانشناس به گفتگو نشستیم:
* در جریان حمله آمریکا و اسراییل در ۹ اسفند سال گذشته و به بیت رهبری و شهادت رهبر شهید و فرماندهان نظامی، اسامی اماکن و خیابانهایی در اخبار بازگو میشد که شاید پیشتر نامی از آنها برده نمیشد. تاریخچه این منطقه چیست؟
محدوده فعلی بیت رهبری در مجموعه باغ یا خانهباغ عبدالحسین میرزا فرمانفرما قرار داشته که میان دو خندق تاریخی تهران واقع شده است؛ یکی خندق عتیق تهران در خیابان ری یا خندق شاه طهماسبی که در سال ۹۳۳ قمری احداث شد، که از شرق نزدیک خیابان ری؛ از جنوب خیابان اسماعیل بزاز یا مولوی فعلی؛ از غرب خیابان شاپور یا وحدت اسلامی و از شمال خیابان امیرکبیر و خیابان امام خمینی(مریضخانه اسبق وسپه سابق) قرار داشت. این محدوده حصار شاه طهماسبی است.
وقتی که قرار شد که اینا پر بشود و حصار جدید و دروازههای جدید داشته باشیم، یعنی از ۴ دروازه به ۱۲ دروازه برسیم، خندق ناصری شکل گرفت. به این ترتیب که در هفدهم آذر ماه سال ۱۲۴۶ شمسی خندق عتیق پر شد، و چهار خیابان ری، شاپور، امیرکبیر و امام خمینی که آن وقت اسمش خیابان مریضخانه بود، شکل گرفتند. محدوده خندق ناصری عبارت بود از خیابان شوش در جنوب، خیابان ۱۷ شهریور در شرق، خیابان انقلاب در شمال، و خیابان کارگر در غرب؛ این محدوده خندق ناصری شد. بنابراین، محدوده مورد بحث در دوره ناصرالدینشاه در محدوده شهر تهران قرار گرفت.
* که متعلق به عبدالحسین خان فرمانفرما بود؟ …
