آقای قاضی پروندههای جنایی متعددی را قضاوت کرده که در واکاوی علل وقوع جرایم آنها به رد پای خورشید و گرمای کلافه کنندهاش رسیده است. میثم حسین پورتعریف میکند: «در بسیاری از پروندههای قتل و جنایت که در فصول گرم اتفاق میافتد، مجرمان اظهار میکنند عوامل محیطی و گرمای هوا باعث شده کنترل بر رفتار خود را از دست بدهند و به دلایل اختلافات بسیار جزئی و مسائل پیشپاافتاده رفتارهای فاجعهباری از آنها سر بزند. در یکی از این پروندهها دامادی که در یک روز داغ تابستانی برای خرید وسایل مراسم عقد خود به بازار تهران آمده بود، بر سر جای پارک موتورسیکلت با فردی دچار اختلاف شده بود و گلاویز شدن آنها دست داماد را به خون او آلوده کرد. در پرونده دیگری که در تیرماه سال ١٤٠١ اتفاق افتاد، فردی با یک راننده تاکسی بر سر نرخ کرایه بحث میکند و آنقدر اختلافشان بالا میگیرد که در شرایط عصبانیت راننده تاکسی را به قتل میرساند. در نزاع دستهجمعی دیگری هم که به قتل منجر شد، قاتل ادعا کرده بود که در گرمای ظهر به دلیل دیر رسیدن به مدرسه فرزندش دچار کلافگی شده و این شرایط روحی باعث شده بر سر مسئلهای کوچک با فردی گلاویز شود.»
او که سمت بازپرس سابق دادسرای جنایی تهران را نیز در پرونده کاری خود دارد، عواملی مانند دسترسی آسان افراد مختلف به سلاحهای سرد و سهلگیری قوانین در مورد حمل این سلاحها را در تبدیل تنگناهای روحی به جرایم جنایی را موثر میداند و میگوید: «بسیاری از مواقع به همراه داشتن یک چاقوی کوچک باعث میشود افراد در شرایط نامناسب روحی زودتر وارد دعوا و مرافعه شوند و درگیری جزئی به سرانجام بسیار تلخی بیانجامد.»
شهادت نظریه پردازان
محتوای نظریه علمی جرمشناسی محیطی بر تجربیات حسینپور صحه میگذارند و موثر بودن شرایط را بر وقوع جرم تایید میکنند. آقای قاضی میگوید: «در علم جرمشناسی نظریهای به نام نظریه جرمشناسی محیطی وجود دارد که بر اساس آن آبوهوا بر میزان ارتکاب به جرم و افزایش درگیری و کشمکشهای افراد تاثیر میگذارد. در این نظریه چگونگی آبوهوا و میزان سردی یا گرمی هوا در آمار جرایم منجر به ضربوجرح نقشی اساسی دارد.» پژوهشگران ژاپنی سر نخ شکلگیری این نظریه را در ویژگیهای روانشناسی و ساختارشناسی انسانها میدانند. حسینپور توضیح میدهد: «پژوهشگران ژاپنی ثابت کردهاند گرما باعث افزایش ترشح تستوسترون میشود که عدم کنترل فرد بر رفتارش را بهدنبال دارد و موجب غلیان هیجانات و خشم بیشتر او میشود. »
آمارهای سخنگو
گزارشهای پزشکی قانونی هم از دیگر شواهدی هستند که افزایش میزان ضربوجرح و درگیری افراد در فصول گرم را تایید میکنند، به گفته این قاضی:«در فرایند رسیدگی پروندههای جنایی، گزارشهای پزشکی قانونی که جزئیات شرایط وقوع جرم را تشریح میکنند، از مدارک قابلاستناد است و در بسیاری از این گزارشها تاثیرگذاری شرایط محیطی و عواملی مانند گرمای هوا بر شکلگیری جرم مشهود است.»
معضل افزایش آمار جرایم و نزاعهای خیابانی در تابستان به کشور ما محدود نمیشود و یافتههای پژوهشی پایگاه خبری رویترز نشان میدهند این پدیده ناهنجار اجتماعی، گریبانگیر جوامع مختلف شده است. بر اساس آمار ارائهشده در رویترز افزایش فقط ۱۰ درجه فارنهایت گرما در تابستان با افزایش ۵. ۲ درصدی مرگومیر و ۲۳ درصد افزایش خشونت و خودکشی در نقاط مختلف دنیا همراه بوده است .
پایبندی اخلاقی عامل سعهصدر
اگر بخواهیم نقش ویژگیهای روانی و شخصیتی افراد در میزان تاثیرگذاری گرما بر خلقیات و تابآوری آنها را بسنجیم، نظر لیلا پیروزی، روانشناس و مشاور خانواده در این زمینه راهگشا است. پیروزی مطالعاتی جامع و متقن را برای بررسی این موضوع ضروری میداند و میگوید: «باید مطالعات جامعه شناختی و روانشناسی مدون و همهجانبهای انجام شود تا نقش گرمای هوا بر افزایش خشونت افراد را تایید یا رد کند.» پیروزی وجود سعهصدر در اغلب ساکنان شهرهای جنوبی کشور را شاهدی بر توانایی غلبه انسان بر شرایط محیطی ذکر میکند و میگوید: « مردم جنوب کشور هم با آن که در شرایط آبوهوایی نامناسبی زندگی میکنند، از خونگرمترین و باگذشتترین افراد جامعه هستند. این موارد و موارد مشابه دیگر نشان میدهند پایبندی و ملاحظات اخلاقی سعهصدر افراد را بالا میبرد و تحریکپذیری محیطی را به طور قابلملاحظهای کاهش میدهد.» اینروانشناس تقویت خویشتنداری و کنترل هیجان را از اصول تربیتی میداند که باید از کودکی در افراد شکل بگیرد و در سنین بزرگسالی نهادینه شود: «اگر خانوادهها مهارتهای کنترل هیجان را به فرزندان خود آموزش دهند، آنها در مهار و غلبه بر محرکهای محیطی موفقتر عمل میکنند و میتوانند تاثیرگذاری شرایط بر عملکرد خود را به حداقل برسانند . »
بیشتر بخوانید:تهرانی ها عصبانی ترین مردم کشور |خراسان رضوی و اصفهان رتبه های دوم و سوم بعد از پایتخت
کد خبر 1062586
