قاضی ریچارد پازنر هفته گذشته درگذشت. کمتر پژوهشگری در تاریخ توانسته است چنین ردپای عمیق و ماندگاری را همزمان در دو دنیای «حقوق» و «اقتصاد» بر جای بگذارد. همانطور که الکس تبرک، اقتصاددان برجسته، به زیبایی توصیف کرد، پازنر «تنها انسانی در تاریخ بود که همزمان شایستگی دریافت جایزه نوبل اقتصاد و نشستن بر کرسی دیوان عالی ایالات متحده را داشت.»
بیشتر نوشتهها و یادداشتهایی که درباره او منتشر میشوند و البته به درستی هم چنین است، بر دستاوردهای شگرف او در حوزه پژوهشهای حقوقی تمرکز خواهند کرد. او با اختلافی فاحش، پرارجاعترین دانشمند و نظریهپرداز حقوقی در سراسر جهان بود. کتاب مشهورش با عنوان «تحلیل اقتصادی حقوق» (Economic Analysis of Law) که در ۳۳سالگی منتشر کرد، شالوده یک رشته علمی کاملا جدید را بنا نهاد: استفاده از ابزارهای علم اقتصاد برای درک قوانین حقوقی و پیامدهای واقعی آنها در جامعه. او همچنین این رویکرد نظری را در طول ۳۶ سال قضاوت خود در دادگاه تجدیدنظر حوزه هفتم ایالات متحده، مستقیما در عمل و صدور احکام قضایی پیاده کرد.
اما من در اینجا میخواهم بر چهره اقتصاددانیِ پازنر، و بهویژه «نظریهپرداز اقتصادی» او تمرکز کنم. دستاوردهای علمی او آنقدر پرشمارند که در یک فهرست نمیگنجند، اما چیزی که برای من بیش از همه برجسته و ستودنی است، «روش به کار بستن علم اقتصاد» نزد اوست.
یکی از گناهان بزرگ علم اقتصاد مدرن این است که ما اغلب برای هر موقعیت و پدیده جدید، یک مدل اقتصادی تازه میسازیم. شما پدیدهای را در دنیای واقعی میبینید و بلافاصله یک مدل ریاضی جدید مینویسید تا آن را توضیح دهید. این مدل با دادهها و واقعیتهای آن مورد خاص جور درمیآید، اما اگر قرار باشد هر پدیدهای که میبینیم یک توضیح و مدل جداگانه برای خودش داشته باشد، ما واقعا چه چیزی درباره سازوکار کلی جهان آموختهایم؟ بسیاری از نظریهپردازان کاربردی، تمام دوران حرفهای خود را دقیقا با همین روش سپری کردهاند. …


دانلود از کافه بازار

