قیمت طلا امروز




 داده‌های قیمتی ثبت‌شده

 روزنامه دنیای اقتصاد / ۱۴۰۵/۰۸/۲۰

کم‌مصرف شده‌ایم یا کم‌توان؟

رشد مصرف بنزین در ایران که سال‌ها در محدوده ۶درصد قرار داشت، بر اساس گزارش شرکت ملی پالایش و پخش در سال۱۴۰۵ به صفر رسیده و در آبان حتی منفی ۲درصد شده است؛ نخستین کاهش پس از دوران کرونا. دولت این تغییر را نتیجه مجموعه‌ای از «تدابیر قیمتی و غیرقیمتی» می‌داند؛ اما پیش از آنکه این عدد به‌عنوان موفقیت سیاست ثبت شود، یک پرسش اساسی باید پاسخ داده شود: مردم به‌دلیل گران‌تر شدن بنزین کمتر مصرف می‌کنند یا به این دلیل که تورم فزاینده و هزینه داشتن و تعمیر و نگهداری خودرو آن‌قدر بالا رفته که مجبورند کمتر رانندگی می‌کنند؟ تفاوت این دو پاسخ، فقط یک بحث آماری نیست؛ چراکه تعیین می‌کند افزایش احتمالی بعدی قیمت بنزین واقعا مصرف را بیشتر کنترل خواهد کرد یا صرفا فشار بیشتری برخانوارهایی وارد می‌کند که همین حالا نیز سفر‌های شهری و برون شهری خود را به شدت کاهش داده‌اند.
 کم‌مصرف شده‌ایم یا کم‌توان؟
این بخش به‌صورت خودکار گردآوری شده است. برای مطالعه کامل خبر، به منبع اصلی مراجعه کنید.
یک عدد و چند ابهام

نخست باید با خود آمار شرکت ملی پالایش و پخش با احتیاط برخورد کرد. منبع آمار، همان دستگاهی است که سیاست را اجرا کرده و طبیعی است که گزارش، جنبه دستاوردنمایی نیز داشته باشد. از سوی دیگر، آبان هنوز به پایان نرسیده و افت ۲درصدی باید رقمی مقدماتی تلقی شود. مهم‌تر اینکه بدون انتشار جزئیات کافی، روشن نیست چه سهمی از کاهش به تغییر قیمت، چه سهمی به عوامل فصلی و چه بخشی به کنترل تخلفات مربوط است. مقامات وزارت نفت نیز تاکید کرده‌اند که اثر کامل سیاست را باید در بلندمدت سنجید. با این حال، همزمان گروهی برای بررسی قیمت بنزین تشکیل شده است. این یعنی همان داده‌ای که هنوز علت افت مصرف را به‌طور کامل توضیح نمی‌دهد، ممکن است در آینده مبنای تصمیم‌گیری درباره قیمت قرار گیرد. اینجا مساله اصلی روشن می‌شود: پیش از تصمیم درباره افزایش دوباره قیمت، باید فهمید کدام بخش از کاهش مصرف واقعی و کدام بخش محصول عوامل دیگر است. فرضیه اول؛ قیمت کار خود را کرده است؟

شواهد اولیه به سود این فرضیه است. مصرف روزانه در ۱۶روز نخست شهریور به ۱۴۴‌میلیون لیتر رسید، اما پس از افزایش نرخ سوم از ۵هزار به ۱۰هزار تومان در ۱۷شهریور، به تدریج به حدود ۱۳۳‌میلیون لیتر کاهش یافت. مصرف سی‌ان‌جی نیز ۱۵درصد بالا رفت. در ظاهر، رابطه روشن است: بنزین گران‌تر شد و بخشی از مصرف به سوخت جایگزین منتقل شد. اما این نتیجه چند مشکل دارد. نخست آنکه بیشتر بنزین همچنان با نرخ‌های ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی عرضه می‌شود. بنابراین، دوبرابر شدن نرخ سوم به معنای دو برابر شدن هزینه بنزین برای مصرف‌کننده متوسط نیست. دوم، نیمه دوم شهریور همزمان با پایان سفرهای تابستانی است. خود گزارش نشان می‌دهد مصرف ۱۴۴‌میلیون لیتری در اوج سفرها ثبت شده بود. بنابراین، بخشی از افت ۱۱‌میلیون لیتری می‌تواند کاملا فصلی باشد. سوم، حتی اگر کل افزایش مصرف سی‌ان‌جی را معادل دو‌میلیون لیتر بنزین در نظر بگیریم، هنوز بخش بزرگی از کاهش مصرف توضیح داده نشده است. بنابراین قیمت احتمالا بخشی از پاسخ است، نه تمام آن. فرضیه دوم؛ مردم کمتر می‌رانند، چون هزینه‌ها گران‌تر شده …



 کانال تلگرام ویستا  دانلود از کافه بازار





پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ - 19 November 2026