۸۳ سال پس از کنفرانس تاریخی تهران که فرانکلین روزولت، وینستون چرچیل و ژوزف استالین در میانه جنگ جهانی دوم گرد هم آمدند، گزارشهای مربوط به نشست سهجانبه رهبران آمریکا، چین و روسیه در شنژن، بار دیگر پرسش از آینده نظم جهانی را مطرح کرده است.
کنفرانس تهران در سال ۱۹۴۳ و پس از آن یالتا در سال ۱۹۴۵، از مراحل مهم تصمیمگیری درباره سرنوشت جنگ و ترتیبات جهان پس از آن بودند؛ ترتیباتی که تأسیس سازمان ملل متحد، نماد نهادی آن شد. اما همکاری قدرتهای پیروز جنگ دیری نپایید. جهان وارد دوران جنگ سرد شد و آمریکا و شوروی، در جایگاه رهبران دو بلوک شرق و غرب، رقابتی فراگیر را آغاز کردند. دیدارهای سران واشنگتن و مسکو نیز به نماد گفتوگوی دو قطب قدرت تبدیل شد؛ جهانی که خطر رویارویی هستهای بر آن سایه افکنده بود.
فروپاشی شوروی در سال ۱۹۹۱، پایان نظم دوقطبی را رقم زد. جورج بوش پدر که پیشتر از ظهور «نظم نوین جهانی» سخن گفته بود، شاهد آغاز دورانی شد که آمریکا در آن از موقعیتی کمرقیب برخوردار بود. بااینحال، سهونیم دهه بعد، ظهور چین بهعنوان قدرتی بزرگ در اقتصاد و فناوری، بازگشت روسیه به رقابتهای ژئوپلیتیکی و افزایش نقش قدرتهای منطقهای، جهان را وارد مرحله تازهای کرده است.
در چنین شرایطی، گردهمایی احتمالی رهبران آمریکا، چین و روسیه در شنژن میتواند معنایی فراتر از یک ملاقات دیپلماتیک داشته باشد. حضور دونالد ترامپ در کنار شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین، چنانچه تأیید شود، میتواند نشانهای از پذیرش محدودیتهای دوران برتری بلامنازع آمریکا باشد. اگر بوش پدر از آغاز نظم نوین جهانی سخن گفت، چنین گفتوگویی میتواند واقعیت رقابت واشنگتن با دو قدرت بزرگ دیگر را برجسته سازد.
البته نظمهای جهانی نه با یک اجلاس شکل میگیرند و نه با یک بیانیه پایان مییابند. اما ایران چه نسبتی با این تحول دارد؟ برای پاسخ، باید از شنژن به خلیج فارس و آسیای غربی بازگشت. …


دانلود از کافه بازار




































































































