قیمت طلا امروز




 سرایان

 روزنامه ستاره صبح / ۱۴۰۵/۰۸/۰۹

شاعر عافیت­‌سوز؛ نگاهی گذرا به شعر مظاهر مصفا به مناسبت سالمرگ او

سید محسن مهرابی: دکتر مظاهر مصفا (1311 ـ 1398) استاد برجسته دانشگاه تهران بود که با آثار ارزشمندی چون تصحیح و مقدمه بر مجمع­الفصحای هدایت، کلیات سعدی، دیوان حکیم نزاری قهستانی، جوامع الحکایات عوفی (با امیربانو کریمی)، پاسداران سخن (چکامه سرایان)، با اوست حدیث من (متن ده گفتار در عرفان و تصوف اسلامی)، قند پارسی (نمونه‌های شعر دری) و... در حوزه نقد ادبی شناخته می­شود. با این حال، دکتر مصفا از شاعران خوب معاصر نیز است و شاید بتوان او را یکی از آخرین قصیده­سرایان سنتی ادب فارسی دانست.
 شاعر عافیت­‌سوز؛ نگاهی گذرا به شعر مظاهر مصفا به مناسبت سالمرگ او
این بخش به‌صورت خودکار گردآوری شده است. برای مطالعه کامل خبر، به منبع اصلی مراجعه کنید.
دفترهای شعر او عبارتند از توفان خشم، شب‌های شیراز، سی­پاره، سپید نامه، جمعه سرخ، نسخه اقدم و گزیده اشعار .

در کنار این دو ویژگی، آنچه مظاهر مصفا را در جامعه ادبی معرفی می­کند، صراحت و عافیت­سوزی اوست. دانشجوی بااستعداد دانشگاه تهران که به علت علاقه به دکتر مصدق، نزدیک به یک دهه منتظرالدفاع شد و نتوانست از رساله دکتری خود دفاع کند، در دوره دبستان هم به علت پافشاری در قواعد املایی که فقط خودش آن را می­پذیرفت، بارها تنبیه شد و در ادبخانه محبوس گردید، اما از عصیانش دست نکشید. در محیط کار و اداره نیز، داستان به همین منوال بود. با استخدام یک استاد برجسته که از گروه دیگری آمده بود مخالفت می­کرد و در مقابل رئیس دانشگاه قرار می­گرفت (صالحی، 1402: 138) و یا یک­بار در اداره فرهنگ قم برای گرفتن بودجه، شهردار را در اتاقش حبس کرد (همان. 105) و همه اینها شخصیتی عجیب می­آفرید که حداقل برای مردم عافیت­طلب امروز عجیب، اما دوست­داشتنی بود. خودش در این باره می­گوید: «من در تمام عمرم، مرئوس بسیار بدی بودم یعنی هرگز با کسی که نسبت به من سمت ریاست و وزارت داشت، سازگار نبودم... و همیشه رؤسا از من ناراضی بودند» (همان. 117).

پس وقتی درباره مظاهر مصفا سخن می­گوییم، با یک شخصیت سه بعدی طرف هستیم؛ پژوهشگر و استاد دانشگاه، شاعر، و فردی عصیانگر. در این یادداشت و به مناسبت سالمرگ ایشان، با نگاهی گذرا به گزیده اشعار دکتر مظاهر مصفا، حال و هوا و روزگار او را بررسی می­کنیم.

***

بخشی از شعر هر شاعری بازتاب زندگی شخصی او و دیدگاه اجتماعی­اش است. با این حال، این ویژگی به صورت مستقیم و گاه غیرمستقیم نمایان می­گردد. در شعر مظاهر مصفا نیز نشانه­هایی از زندگی و خاطرات او در برخورد با دیگران دیده می­شود؛ مانند اشاره شاعر به یک اتفاق و خاطره با شخصی معیّن:

یاد باد آن صباح شادی و شوق که ز مکتب مرا به در بردی

در جنوب و شمال گرداندی یا ز خاور به باختر بردی

با من از هر دری سخن راندی با تو از هر دری سخن راندم

از گذشته تو قصه­ها خواندی من از آینده قصه­ها خواندم (گزیده: 32) …



 کانال تلگرام ویستا  دانلود از کافه بازار





چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ - 18 November 2026