بر اساس گزارش NBC News، روسیه از مسیر دریای خزر قطعات لازم برای تولید پهپادها، مهمات و ماده منفجره TNT را به ایران انتقال میدهد و به تهران در بازسازی ذخایر تسلیحاتی که در حملات آمریکا و اسرائیل آسیب دیدهاند، کمک میکند. این اطلاعات بر اساس سندی متعلق به یک دولت اروپایی است که NBC به آن دست یافته و یک مقام غربی صحت آن را تأیید کرده است.
این محمولههای روسی که پیشتر انتقال آنها به این شکل گزارش نشده بود، نشاندهنده تعمیق همکاری راهبردی میان مسکو و تهران است. دو کشور همزمان در جبهههای مختلف درگیر جنگ هستند، اما در سالهای اخیر و در سایه تقابلشان با ایالات متحده، روابط نظامی خود را نزدیکتر کردهاند.
محمولههایی که در این سند آمده شامل قطعات مورد نیاز برای تولید و بازسازی پهپادها، مهمات و همچنین «ترینیتروتولوئن» است که بیشتر با نام TNT شناخته میشود. به گزارش NBC، این تجهیزات به ایران کمک میکنند ذخایری را که در حملات آمریکا و اسقاطیل طی جنگ آسیب دیدهاند، دوباره تأمین کند.
مسیر انتقال این تجهیزات از دریای خزر میگذرد؛ مسیری که روسیه و ایران را به یکدیگر متصل میکند و به دو کشور اجازه میدهد کالا و تجهیزات را بدون عبور از مسیرهای کشتیرانی خلیج فارس جابهجا کنند. اهمیت این مسیر در سالهای اخیر و در پی گسترش همکاری نظامی نزدیک میان دو کشور افزایش یافته است.
یکی از نکات برجسته گزارش، معکوس شدن نسبی جهت انتقال تسلیحات میان دو متحد است. در سالهای نخست جنگ اوکراین، این ایران بود که پهپادها و قطعات مورد استفاده روسیه در حملات به اوکراین را در اختیار مسکو قرار میداد. اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۴ شرکتهای کشتیرانی روسی را که به انتقال تسلیحات ایرانی، از جمله قطعات پهپاد، از طریق دریای خزر به روسیه متهم شده بودند، تحریم کرد. اکنون این مسکو است که به تهران برای بازسازی تواناییهایش کمک میکند.
این نخستین بار نیست که اطلاعاتی درباره استفاده روسیه از مسیر دریای خزر برای کمک به ایران منتشر میشود. پیشتر در ماه مه، به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش شده بود که روسیه از همین مسیر قطعات پهپاد به ایران ارسال میکند تا به این کشور در بازسازی تواناییهای تهاجمیاش کمک کند. گزارش جدید NBC ابعاد گستردهتری از این موضوع ارائه میکند و از انتقال مهمات و مواد منفجره نیز خبر میدهد.
مسیر تأمین تجهیزات از طریق دریای خزر در جریان جنگ به هدف حمله تبدیل شده است. در ماه مارس گزارش شد که یک حمله اسرائیل در منطقه دریای خزر، مسیری را هدف قرار داده که روسیه و ایران برای انتقال مهمات، پهپادها و دیگر تسلیحات از آن استفاده میکردند. با وجود این، اطلاعات جدید نشان میدهد انتقال تجهیزات میان دو کشور همچنان ادامه دارد.
کمک روسیه در شرایطی است که ایران پس از ماهها جنگ و حملات گسترده علیه زیرساختها و انبارهای تسلیحاتی خود، در تلاش برای بازسازی تواناییهای نظامیاش است. مسکو حالا دیگر به همکاری سیاسی و اطلاعاتی با تهران بسنده نمیکند، بلکه نقشی مستقیمتر در تلاش ایران برای بازسازی زرادخانه مهمات و پهپادهایی که در جنگ آسیب دیدهاند، ایفا میکند.
