بازار
دیپلماسی ایرانی: روابط ایران و آمریکا در طول دهه‌های گذشته، فراز و نشیب‌های متعددی را تجربه کرده است؛ با این حال، یک عنصر ثابت در تمامی این دوره‌ها حضور داشته است؛ بی‌اعتمادی ساختاری ایران به آمریکا. این بی‌اعتمادی را نمی‌توان صرفاً محصول تبلیغات سیاسی یا سوءظن غیرمنطقی دانست؛ بلکه ریشه در تجربه‌ای مستند و تکرارشونده از نقض عهد و رفتار خصمانه دارد که در حافظه تاریخی و ادراک جمعی ایرانیان نهادینه شده است.
بیان مسئله
روابط ایران و آمریکا را نمی‌توان صرفاً در قالب رقابت ژئوپلیتیک تحلیل کرد. پرسش کانونی این است: چرا بی‌اعتمادی ایران به آمریکا نه یک «سوءظن»، بلکه یک «ضرورت دفاعی مستند» تلقی می‌شود؟ پاسخ در الگوی تکرارشونده و مستند نقض عهد از سوی آمریکا نهفته است؛ از کودتای ۱۳۳۲ و حمایت از رژیم پهلوی تا جنگ تحمیلی و خروج یک‌جانبه از برجام در ۲۰۱۸، جنگ‌های اخیر، تحریم‌های ظالمانه و... . این الگو نشان می‌دهد که تعهدات آمریکا در برابر تغییر دولت‌ها و اولویت‌های سیاسی شکننده و بی‌اعتبارند. بنابراین، پرسش دیگر این است: حقانیت ایران در این منازعه بر چه پایه‌ای استوار است، و چگونه می‌توان این حقانیت را در آینه تاریخ و روان‌شناسی سیاسی تثبیت کرد؟
آسیب شناسی عهد شکنی امریکا
۱. الگوی مستند نقض عهد
الگوی مستند نقض عهد آمریکا بارها نشان داده است که بر تعهداتش در قبال دولت‌ها و اولویت‌های سیاسی پایبند نیست. این الگو در ذهن تصمیم‌گیرندگان و افکار عمومی ایران به «اصل عدم پایبندی آمریکا» تبدیل شده است؛ اصلی که هرگونه اعتمادسازی را به فرایندی زمان‌بر و شکننده بدل می‌کند. آسیب اصلی اینجاست که نقض عهد آمریکا نه یک استثنا، بلکه یک الگوی تکرارشونده است که بی‌اعتمادی ایران را از یک «سوءظن» به یک «ضرورت دفاعی مستند» تبدیل کرده است.
۲. حافظه تاریخی آسیب زا …
